Archiwa tagu: biskupi

Święci i błogosławieni biskupi.

28 października, Święto Św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza

847px-Antependium_Straßburg_c1410_makffm_6810_image04
Ilustracja, przedstawiająca świętych (Szymon z lewej, Juda Tadeusz w środku).
Święci Apostołowie Szymon i Juda Tadeusz byli krewnymi (prawdopodobnie kuzynami) Pana Jezusa. Mimo to w Piśmie Świętym i w tradycji chrześcijańskiej zachowało się o nich niewiele informacji.

Święty Szymon miał przydomek Gorliwy, który wskazuje, że bardzo sprawiedliwie i skrupulatnie wypełniał prawo mojżeszowe oraz zwyczaje narodu. Według niektórych podań był trzecim biskupem Jerozolimy (po Jakubie Starszym i Jakubie Młodszym) i poniósł śmierć męczeńską za cesarza Trajana w wieku ponad stu lat. Inne opowieści podają, że nie był on krewnym Chrystusa i biskupem, ale razem ze św. Judą Tadeuszem miał głosić Ewangelię nad Morzem Czerwonym, w Babilonii i Egipcie. Według tej tradycji obaj Apostołowie razem ponieśli śmierć męczeńską i dlatego obchodzi się ich święto tego samego dnia. Źródła średniowieczne podają, że św. Szymon zginął przecięty na pół piłą (prawdopodobnie drewnianą).

Święty Juda Tadeusz był bratem innego apostoła, św. Jakuba Młodszego. Tadeusz oznacza w języku aramejskim: godny czci, odważny. Jest autorem listu św. Judy, w którym ostrzega przed fałszywymi naukami. Odbył podróż misyjną do Palestyny, Syrii, Egiptu i Mezopotamii, w której częściowo towarzyszył mu św. Szymon Gorliwy. Według niektórych relacji, poniósł śmierć męczeńską około roku 80 zabity pałkami lub włócznią w Libanie bądź w Persji. Od XVIII w. kult św. Judy Tadeusza jest szczególnie żywy w Austrii i w Polsce, gdzie bardzo popularne jest nabożeństwo do tego świętego jako patrona od spraw beznadziejnych.

Relikwie obu Apostołów znajdują się w kaplicy świętych Szymona i Judy w bazylice św. Piotra, która obecnie jest także kaplicą Najświętszego Sakramentu.

22 października, wspomnienie świętego Jana Pawła II, papieża

JohannesPaul2-portrait
Zdjęcie papieża z 1993 roku.

Bracia i Siostry, nie bójcie się przygarnąć Chrystusa i przyjąć Jego władzę, pomóżcie Papieżowi i wszystkim tym, którzy pragną służyć Chrystusowi, służyć człowiekowi i całej ludzkości” — te słowa skierował do nas kardynał Karol Wojtyła, czyli papież Jan Paweł II podczas Mszy św. inaugurującej jego pontyfikat (22 października 1978).

Urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach jako drugi syn Emilii i Karola Wojtyłów. Gdy miał niespełna 9 lat osierociła go matka. W 1932 zmarł jego brat Edmund, a w 1941 ojciec, odtąd Karol pozostał bez najbliższej rodziny.

W 1942r. wstąpił do tajnego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie i rozpoczął w konspiracji studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. 1 listopada 1946 przyjął z rąk kardynała Adama Stefan Sapiehy święcenia kapłańskie. Dwa tygodnie później wyjechał do Rzymu, kontynuować studia na obecnym Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu.

W 1958 został mianowany biskupem pomocniczym Krakowa, a następnie arcybiskupem metropolitą krakowskim (1963). Na hasło przewodnie swej posługi wybrał słowa „Totus tuus” (łac. „Cały Twój”), które kierował do Matki Bożej. Aktywnie uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II (1962-1965). W 1967 papież Paweł VI minował go kardynałem.

16 października 1978, po nagłej śmierci Jana Pawła I, Karol Wojtyła został wybrany papieżem i przyjął imię Jan Paweł II. Podczas swojego pontyfikatu zniwelował większość barier jakie oddzielały papieża od wiernych, stając się w ten sposób papieżem bliskim wszystkim ludziom, papieżem-apostołem. Odbył 102 pielgrzymki zagranicznych i odwiedził 135 krajów. Odbył także 142 podróże na terenie Włoch oraz wizytował 301 z 334 rzymskich parafii. Ogłosił 1338 błogosławionych oraz 482 świętych, m.in. bł. Jana XXIII, bł. Piusa IX, bł. Franciszka i bł. Hiacyntę — świadków objawień w Fatimie, św. Faustynę Kowalską, św. Ojca Pio oraz bł. Matkę Teresę z Kalkuty, pokazując w ten sposób nie tylko, że świętość jest dostępna dla każdego z nas, ale przede wszystkim, że jest ona każdemu z nas zadana.

Zapoczątkował tradycję Światowych Dni Młodzieży, którą kontynuują jego następcy. Jego pontyfikat był niezwykły i pozostawił po sobie ogromne dziedzictwo. Był także naznaczony cierpieniem, którego papież nigdy nie ukrywał. Choroby Jana Pawła II zaczęły się od zamachu na jego życie 13 maja 1981, który spowodował liczne komplikacje zdrowotne. Od początku lat 90 cierpiał na chorobę Parkinsona, mimo to pełnił swoją posługę aż do śmierci.

Zmarł 2 kwietnia 2005, w pierwszą sobotę miesiąca i wigilię Święta Miłosierdzia Bożego. Jedne z ostatnich słów papieża, jakie przekazano, brzmiały: „Szukałem was, a teraz wy przyszliście do mnie i za to wam dziękuję”. O 21.37 odszedł do domu Ojca.

W związku z powszechnym przekonaniem o jego świętości, czemu wierni dali znak już w dniu jego pogrzebu wznosząc okrzyki „Santo subito”, jeszcze w 2005 rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny. 1 maja 2011 beatyfikował go papież Benedykt XVI. Święty Jan Paweł II został kanonizowany 27 kwietnia 2014.

21 października, wspomnienie bł. Jakuba Strzemię, biskupa

Błogosławiony Jakub Strzemię urodził się w 1340, w rodzinie szlacheckiej na terenie archidiecezji krakowskiej.

W bardzo młodym wieku wstąpił do zakonu franciszkanów. Niedługo później został misjonarzem na Kresach Wschodnich, przyłączonych do Polski przez Kazimierza Wielkiego. W czasie podróży misyjnych dołączył do Stowarzyszenia Braci Pielgrzymujących dla Chrystusa, które łączyło dominikanów i franciszkanów, działających na terenie ówczesnej Rusi i w Mołdawii.

Z wielką gorliwością ewangelizował tereny na Rusi Czerwonej, Wołyniu, Podolu i Wołoszczyźnie. W 1391 papież ustanowił go arcybiskupem Halicza. Kiedy obejmował to arcybiskubstwo, nie miało ono jeszcze żadnych struktur, archikatedry ani nawet jasno wyznaczonych granic. Jakub rozpoczął swoją służbę od wizytacji całej archidiecezji, w tym czasie zakładał nowe parafie oraz troszczył się o wszystkich ludzi. Z oddaniem pełnił też posługę duszpasterską i gorliwie popierał zakony franciszkanów i dominikanów w ich pracy misyjnej.

Był wielkim czcicielem Eucharystii i Matki Bożej. Żył bardzo skromnie, większość dochodów przeznaczał na budowę nowych klasztorów i kościołów. Miał wielki talent dyplomatyczny, którego często używał w służbie Kościołowi i ludziom, był zaufanym doradcą królowej Jadwigi i Władysława Jagiełły.

Jakub Strzemię zmarł 20 października 1409 we Lwowie i został pochowany we franciszkańskim kościele w tym mieście. Beatyfikował go w 1790 papież Pius VI. Według średniowiecznych relacji po nałożeniu na głowę mitry błogosławionego Jakuba i modlitwie do Boga przestawała boleć głowa. Przy jego grobie modlił się Jan III Sobieski przed wyprawą do Wiednia.

W ikonografii przedstawiany jest w stroju biskupa, z pieczęcią herbową i wizerunkiem Matki Bożej, lub w czasie adoracji Najświętszego Sakramentu.

17 października, wspomnienie św. Ignacego Antiocheńskiego, biskupa i męczennika

Ignatius_of_Antioch_2
Św. Ignacy Antiocheński.

Święty Ignacy Antiocheński był drugim lub trzecim biskupem Antiochii (obecnie Turcja).

Wszystko co o nim wiemy wiąże się z jego męczeńską śmiercią, na którą został skazany przez namiestnika Syrii ok. 107 roku. Po wydaniu wyroku wysłano go do Rzymu.

Podczas podróży pisał listy do różnych wspólnot chrześcijańskich i św. Polikarpa, w których ukazywał jedność Chrystusa jako Boga i Człowieka, łączącego w sobie naturę boską i ludzką oraz jeden organizm, jakim jest Kościół Katolicki złączony z Chrystusem jako głową.

Uważał, że tylko wówczas, gdy umrze za Chrystusa, może być uważany za prawdziwego Jego ucznia. W swoich cierpieniach i męczeństwie widział wyraz szczególnej łaski Bożej.

Poniósł śmierć męczeńską w roku 107 w Rzymie, rzucony na pożarcie dzikim zwierzętom. Według „Złotej Legendy”, po jego śmierci w jego sercu znaleziono imię Chrystusa wypisane złotymi literami. Dla pierwszych chrześcijan św. Ignacy był przykładem odwagi, konsekwentnej wiary, oraz nieustającej nadziei na życie wieczne. Jego szczątki pochowano w kościele św. Klemensa w Rzymie.

9 października, wspomnienie bł. Wincentego Kadłubka, biskupa

Biskup, uczony, pierwszy polski historyk dziejów ojczystych. Urodził się w Karwowie pod Opatowem pomiędzy 1155, a 1160r. Pochodził z rycerskiego rodu związanego z dworem księcia Kazimierza Sprawiedliwego. Uczęszczał do szkoły katedralnej w Krakowie, a następnie odbył studia w Paryżu i Bolonii. Zapewne zaraz po powrocie do Polski otrzymał święcenia kapłańskie. W 1207r. został wybrany biskupem krakowskim. Pełniąc tę funkcje szerzył kult św. Floriana i św. Stanisława Biskupa oraz wspierał szczególnie zakony bożogrobowców i cystersów. Cześć do Najświętszego Sakramentu miał podkreślić przez wprowadzenie tzw. lampy wiecznej przed tabernakulum. Uczestniczył w Soborze Laterańskim IV (1215) i wprowadzał w życie jego reformy.

Po dziesięciu latach pasterzowania diecezji krakowskiej, za pozwoleniem papieża Honoriusza III w 1218 r., zrzekł się urzędu. Postanowił wstąpić do klasztoru cystersów w Jędrzejowie, gdzie jako zwyczajny mnich przeżył ostatnie 5 lat swego życia. Jest autorem Kroniki polskiej (Chronica Polonorum), w której zebrał wszystkie podania i mity o początkach Polski. Mimo, że dużo jest w niej poetyckiej fantazji, są także ważne ziarna naszej tradycji. Z powodu śmierci przerwał Kronikę w najciekawszym miejscu, tj. w 1202r., kiedy zaczął pisać dzieje, których sam był świadkiem.

Zmarł w Jędrzejowie 8 marca 1223r. i został pochowany w prezbiterium klasztornego kościoła. Od XVII w. kult bł. Wincentego stał się bardzo żywy. W 1764r. papież Klemens XIII podpisał dekret o jego beatyfikacji. W następnym roku w Jędrzejowie odbyły się wielkie uroczystości beatyfikacyjne.

W ikonografii bł. Wincenty przedstawiany jest w stroju biskupim. Jego atrybutami są pastorał oraz infuła u stóp.

17 września, Wspomnienie św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, biskupa

Zygmunt_Szczęsny_Feliński_07Zygmunt Szczęsny urodził się w 1822 w Wojutynie na Wołyniu. Od najmłodszych lat był czcicielem Matki Bożej. Skończył studia w Moskwie i Paryżu, a następnie wstąpił do seminarium duchownego. W 1855r. otrzymał święcenia kapłańskie w Petersburgu, po czym został ojcem duchownym w tamtejszym seminarium.

Uważnie przyglądał się sytuacji w Rosji i losom Polaków, zwłaszcza opuszczonych dzieci i starców. W 1857r. założył Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, któremu zlecił opiekę nad dziećmi oraz ludźmi chorymi i starymi. Jednym z zadań zgromadzenia było organizowanie szkół dla wiejskich dzieci.

W 1862r. papież Pius XII mianował Zygmunta Szczęsnego arcybiskupem metropolitą warszawskim. Piastując ten urząd zreformował seminarium i Akademię Duchowną w Warszawie, założył schronisko dla biednych dzieci oraz upowszechnił nabożeństwo majowe ku czci Najświętszej Maryi Panny.

W 1864r., po niespełna półtorarocznej posłudze arcybiskupiej, władze carskie skazały go na wygnanie w głąb Rosji za to, że w marcu 1863r. napisał list do cara Aleksandra II w obronie Kościoła i narodu. Będąc na wygnaniu w Jarosławiu nad Wołgą, dawał przykład głębokiej wiary. Po 20 latach zwolniono go, jednakże zakazano mu powrotu na teren swojej archidiecezji. Zamieszkał w Dźwiniaczce (obecnie Ukraina), gdzie mimo podeszłego wieku i wyczerpania wygnaniem podjął pracę wśród ludzi.

Zmarł w pałacu arcybiskupim w Krakowie 17 września 1895 Arcybiskup Zygmunt Szczęsny Feliński został beatyfikowany 18 sierpnia 2002 przez św. Jana Pawła II, a kanonizowany w październiku 2009 przez papieża Benedykta XVI.

13 września, Wspomnienie św. Jana Chryzostoma, biskupa i Doktora Kościoła

ChrysostomosJan urodził się ok. 347r. lub 349r. w Antiochii, jednym z największych miast ówczesnego świata. Był synem oficera cesarskiego. Wcześnie stracił ojca, ale matka zapewniła mu wszechstronne wykształcenie. Gdy miał 20 lat przyjął chrzest, a następnie wstąpił do stanu duchownego. Po śmierci matki (372r.) opuścił Antiochię i udał się na pustkowie, gdzie przez 4 lata prowadził surowe życie ascetyczne. Następnie powrócił do Antiochii, gdzie w 385r. przyjął święcenia kapłańskie.

Kiedy w 387r. w Antiochii wybuchły rozruchy przeciwko cesarzowi Teodozemu I Wielkiemu, a rozjuszony tłum zaczął rozbijać pomniki cesarza, Jan wygłosił tzw. Mowy wielkopostne, w których zganił popędliwość ludu, a równocześnie wstawiał się za nim. Wpłynął także na biskupa Antiochii, Flawiana, by ten osobiście wstawił się za swoim ludem u cesarza. Dzięki temu cesarz ogłosił amnestię i zakazał swojemu namiestnikowi represji. To zjednało Janowi wielką wdzięczność ludu i przydomek Złotousty (Chryzostom). Na jego kazania przybywały tłumy.

Gdy w 397r. zmarł patriarcha Konstantynopola, cesarz ofiarował ten urząd Janowi, który z wielkim zapałem pracował dla dobra swojej owczarni. Udało mu się pojednać ze Stolicą Apostolską biskupa Antiochii, Flawiana. Na swoim dworze zniósł wszelki przepych, jakim dotąd otaczali się jego poprzednicy i zachęcał swoje duchowieństwo do podobnych działań.

Lud zjednał sobie wspaniałymi kazaniami, jakie regularnie głosił, i troską o potrzeby zwykłych ludzi. Piętnował nadużycia, nie szczędząc także dworu cesarskiego. Wysyłał także misjonarzy na obszary objęte przez Arabów. Niektórzy jednak uznali działania patriarchy za radykalne i zaczęli opowiadać się przeciwko niemu. Najwięcej kłopotów przyniosło mu jednak to, że zaatakował w swoich kazaniach zbyt swobodne życie dworu cesarskiego, a zwłaszcza cesarzowej Eudoksji.

Z polecenia cesarzowej zwołano pod Chalcedonem synod, na którym przeciwnicy Jana usunęli go z urzędu patriarchy, a cesarzowa skazała go na banicję. Lud jednak tak gwałtownie wystąpił w jego obronie, że cesarzowa była zmuszona przywrócić mu wolność.

Niedługo potem cesarzowa kazała wystawić sobie pomnik przed katedrą Mądrości Bożej, gdzie urządzano krzykliwe festyny i zabawy, nie licujące ze świętym miejscem. Jan potępił to w kazaniu z całą stanowczością. W odwecie cesarzowa zwołała do Konstantynopola synod swoich zwolenników, który ponownie usunął Jana z urzędu patriarchy. Na mocy orzeczeń tego synodu w 404r. cesarzowa skazała Jana na wygnanie. Wśród szykan i niewygód prowadzono go do Pontu nad Morzem Czarnym. Jan zmarł w drodze, w mieście Comana, 14 września 407r.

Już w 428r. Kościół w Konstantynopolu obchodził doroczną pamiątkę św. Jana Chryzostoma, a w 438r. na żądanie jego patriarchy św. Proklusa cesarz Teodozy II nakazał sprowadzić relikwie Chryzostoma. 27 stycznia 438r. złożono je w kościele Dwunastu Apostołów w Konstantynopolu.

Św. Jan pozostawił po sobie ogromną spuściznę literacką: kanon liturgii świętej, liczne pisma teologiczne, kazania, mowy i szeroką korespondencję. Wyróżniał się przede wszystkim jako znakomity znawca pism św. Pawła Apostoła. Należy on obok św. Bazylego, św. Grzegorza z Nazjanzu i św. Cyryla Aleksandryjskiego do czterech wielkich doktorów Kościoła wschodniego. Papież Pius V w 1568r. ogłosił go doktorem Kościoła zachodniego

14 czerwca, Wspomnienie bł. Michała Kozala, biskupa i męczennika

Michał Kozal urodził się 25 września 1893r. w Nowym Folwarku pod Krotoszynem.

W 1914r. wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu, a 23 lutego 1918r. w Gnieźnie otrzymał święcenia kapłańskie. Planował, że podejmie studia specjalistyczne, jednak nagle zmarł jego ojciec, a on musiał zapewnić utrzymanie matce i siostrze.

Był wikariuszem w różnych parafiach. Odznaczał się gorliwością w prowadzeniu katechizacji, wiele godzin spędzał w konfesjonale, z radością głosił Słowo Boże, dużo się modlił. Był wyrozumiały, uczynny i miłosierny wobec wiernych.

W 1927r. mianowano go ojcem duchownym seminarium w Gnieźnie, a dwa lata później jego rektorem. W 1939r. został biskupem pomocniczym diecezji włocławskiej i biskupem tytularnym Lappy (na Krecie). Konsekrację biskupią otrzymał 13 sierpnia 1939r.

We wrześniu 1939r. nie opuścił swojej diecezji. Zarządzał nią po wyjeździe z kraju biskupa diecezjalnego. Jego nieustraszona, pełna poświęcenia postawa stała się wzorem zarówno dla duchowieństwa, jak i dla ludzi świeckich.

Hitlerowcy aresztowali go 7 listopada 1939r. i osadzili razem z alumnami seminarium i kapłanami w więzieniu we Włocławku. Następnie internowano go w klasztorze księży salezjanów w Lądzie nad Wartą (I 1940 – 3.04.1941) oraz więziono w obozach w Inowrocławiu, Poznaniu, Berlinie, Halle, Weimarze i Norymberdze. Wszędzie ze względu na swoją niezłomną postawę, rozmodlenie i gorliwość kapłańską doznawał szczególnych upokorzeń i prześladowań.

W lipcu 1941r. został umieszczony w obozie w Dachau, gdzie tak jak inni kapłani pracował ponad siły i doświadczał wyrafinowanych szykan. Chociaż sam był głodny i nieraz opuszczały go siły, dzielił się swoimi racjami żywnościowymi ze słabszymi od siebie, potrafił oddać ostatni kęs chleba klerykom. Odważnie niósł posługę duchową chorym i umierającym, a zwłaszcza kapłanom.

W styczniu 1943r. ciężko zachorował na tyfus. 26 stycznia 1943r. został uśmiercony zastrzykiem z fenolu. Mimo prób ocalenia jego ciała przez więźniów, zostało ono spalone w krematorium.

Po bohaterskiej śmierci sława świętości biskupa Kozala utrwaliła się wśród duchowieństwa i wiernych, którzy prosili Boga o łaski za jego wstawiennictwem. Św. Jan Paweł II beatyfikował go 14 czerwca 1987r.

10 czerwca, Wspomnienie bł. Bogumiła, biskupa

Bogumił żył w XI lub XII wieku. Urodził się we dworze we wsi Koźmin, położonej między Kołem a Uniejowem.

Identyfikuje się go z dwoma postaciami. Pierwszą z nich jest Bogumił mianowany w 1075r. arcybiskupem. Być może koronował on w 1076r. na króla Polski Bolesława Śmiałego, którego poparł w sporze z biskupem krakowskim Stanisławem. Po męczeńskiej śmierci biskupa Stanisława zrzekł się urzędu i osiadł — być może dla pokuty — w Dobrowie, gdzie zmarł w 1092r.

Drugą postacią jest arcybiskup Piotr II, cysters z Koprzywnicy, który od 1186r. był biskupem w Poznaniu, a później metropolitą w Gnieźnie. W 1198r. miał on złożyć swój urząd i osiąść w pustelni w Dobrowie. Uważa się, że Bogumił był człowiekiem wykształconym. Według badaczy ukończył szkołę katedralną w Gnieźnie i na dalsze studia udał się do Paryża.

We Francji zetknął się z zakonem cystersów reguły św. Bernarda z Clairvaux i być może wówczas przyjął zakonne imię Piotr, pod którym to imieniem identyfikuje się osobę biskupa w Poznaniu, a później metropolity w Gnieźnie.

Cystersi do Polski dotarli w roku 1143 i założyli swoje opactwo opodal Wągrowca. Domniemywa się, że Bogumił przebywał w opactwach cysterskich w Koprzywnicy, Łęknie i Lądzie nad Wartą. Inne źródła łączą jego postać z zakonem benedyktyńskim w Mogilnie lub kamedulskim reguły św. Romualda. Jest wysoce prawdopodobne, że skłaniał się do reguły kamedulskiej, zważywszy na jego życie pustelnicze, a szczególnie kult świętych Pięciu Braci Polskich Męczenników z zakonu kamedulskiego. Nie bez znaczenia jest tu także fakt, że gdy w 1664r. rzymscy kameduli upomnieli się o relikwie Bogumiła jako członka swego zakonu, ich prośba została spełniona.

Niewątpliwie Bogumił był fundatorem i budowniczym kościoła w Dobrowie, gdzie przez pewien czas pełnił posługi duszpasterskie. Nie wiadomo, dlaczego zrezygnował z biskupstwa i osiedlił się w pobliżu Dobrowa na małej wyspie w widłach rzeki Warty i Neru. Tam przez wiele lat prowadził życie eremity i tutaj zmarł w opinii świętości.

Grób jego stał się miejscem kultu i pielgrzymek osób z całej Wielkopolski i kraju, ponieważ dochodziło tam do licznych cudów, uzdrowień i uzyskanych łask. Cześć biskupa Bogumiła jako błogosławionego urzędowo potwierdzono i uznano, w 1925r. Jest on patronem archidiecezji poznańskiej, gnieźnieńskiej, gdańskiej, wrocławskiej i diecezji włocławskiej.

5 czerwca, Wspomnienie św. Bonifacego, biskupa i męczennika.

Bonifacy urodził się około 673r. w Dewonshire, w Wessex (Anglia). Na chrzcie otrzymał imię Winfryd.

Jako młodzieniec wstąpił do zakonu benedyktynów, gdzie przyjął imię Bonifacy. Święcenia kapłańskie otrzymał ok. 30 roku życia, po czym został kierownikiem szkoły w opactwie w Nursling. Po pewnym czasie udał się na misje do Fryzji, dzisiejszych północnych Niemiec i Holandii. Szybko musiał jednak powrócić do swojego klasztoru, ponieważ wybuchła wojna między księciem Fryzów, a Frankami. Po śmierci opata Winbrecha został wybrany na jego następcę.

Bonifacy pragnął jednak ponownie wyruszyć na misje, dlatego w 718r. udał się do Rzymu, aby uzyskać poparcie papieża. Św. Grzegorz II dał mu listy polecające do króla Franków i do niektórych biskupów. 14 maja 719r. Bonifacy opuścił Rzym i udał się do Fryzji (Niemcy). Spotkał się tam ze św. Willibrordem, pod którego kierunkiem pracował około 3 lat. W tym czasie ochrzcił kilka tysięcy germańskich pogan. Potem udał się do Hesji, gdzie w 722r. założył klasztor benedyktyński w Amoneburgu.

W celu omówienia z papieżem organizacji stałej administracji kościelnej na terenie Niemiec, Bonifacy udał się ponownie do Rzymu. Grzegorz II udzielił mu święceń biskupich i dał mu pełnomocnictwa konieczne dla sprawniejszej akcji misyjnej.

Korzystając z uprawnień metropolity misyjnego, Bonifacy mianował biskupów w Moguncji i w Würzburgu, a także założył wiele placówek stałych, zależnych od tych biskupów oraz szereg klasztorów benedyktynów i benedyktynek. Papież św. Grzegorz III mianował go metropolitą-arcybiskupem z władzą mianowania i konsekrowania biskupów na terytorium Niemiec na wschód od Renu oraz swoim legatem na Frankonię i Niemcy.

Bonifacy uporządkował administrację kościelną w Niemczech. Ustanowił także biskupstwa w Passawie, Freising, Ratyzbonie (Regensburgu) i w Eichstätt oraz założył nowe biskupstwo w Fuldzie, które uważał za centrum i ośrodek swojej działalności misyjnej. W latach 745-747 papież podniósł do godności metropolii biskupstwa w Kolonii, Salzburgu i Moguncji.

Mając 80 lat Bonifacy po raz trzeci udał się na misje do Fryzji. W mieście Dokkum został napadnięty przez pogan i zamordowany 5 czerwca 754r. wraz z 52 towarzyszami. Został pochowany w Fuldzie. Swoją działalnością apostolską zasłużył na tytuł „apostoła Niemiec”, których jest patronem.

8 maja, Uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika, głównego Patrona Polski

Stanisław urodził się w Szczepanowie około 1030 roku.

Studiował prawdopodobnie w klasztorze benedyktyńskim w Tyńcu, a następnie za granicą w szkole katedralnej w Liege (Belgia) lub w Paryżu. Święcenia kapłańskie otrzymał około roku 1060. Biskup Lambert Suła mianował Stanisława kanonikiem katedry krakowskiej, a po jego śmierci (1070) Stanisław został wybrany jego następcą.

Dał się poznać jako pasterz gorliwy, ale i bezkompromisowy. Dzięki poparciu króla Bolesława Śmiałego wyjednał u papieża Grzegorza VII wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej. Ponieważ król nieustannie brał udział w zbrojnych wyprawach, w kraju szerzył się rozbój i wiarołomstwo żon, a przez to rozbicie małżeństw i zamęt.

Gdy król w czasie wyprawy na Ruś przedłużał swój pobyt w Kijowie, mimo że rycerze błagali go, aby powracał do kraju, rycerze zaczęli go potajemnie opuszczać. Kiedy Bolesław wrócił do kraju, zaczął się okrutnie na nich mścić. Wtedy Stanisław jako jedyny miał odwagę upomnieć króla.

Ponieważ ten nic sobie z upomnienia nie czynił i dalej szalał, biskup rzucił na niego klątwę, tzn. wyłączył króla ze społeczności Kościoła, a przez to samo zwolnił od posłuszeństwa poddanych. Król uznał Stanisława za buntownika i skazał go na śmierć.

11 kwietnia 1079 Stanisław zginął w czasie odprawiania Mszy świętej w kościele na Skałce z rąk wojów lub — jak podaje Wincenty Kadłubek — z rąk samego króla. Duchowni ze czcią pochowali go w kościele św. Michała na Skałce a cały naród stanął przeciwko królowi. Opuszczony przez wszystkich, Bolesław musiał udać się na banicję, gdzie zmarł około 1081 roku, na Węgrzech. Dwa ostatnie lata król miał spędzić na ostrej pokucie w klasztorze benedyktyńskim w Osjaku, gdzie też miał być pochowany.

W 1088 przeniesiono relikwie św. Stanisława do katedry krakowskiej. Jego kult istniał od dawna. W wiekach XIII i XIV odegrał ważną rolę historyczną jako czynnik kształtowania się myśli o zjednoczeniu Polski. Wierzono, że w ten sam sposób – jak ciało św. Stanisława – połączy się i zjednoczy podzielone wówczas na księstwa dzielnicowe Królestwo Polskie. 8 września 1253 w kościele świętego Franciszka z Asyżu papież Innocenty IV dokonał kanonizacji Stanisława.

2 maja, Wspomnienie św. Atanazego, biskupa i Doktora Kościoła

Atanazy urodził się w 295r. w Aleksandrii. Z pochodzenia był Grekiem. Posiadał wszechstronne wykształcenie.

W młodym wieku podjął życie w odosobnieniu na pustyni egipskiej, gdzie spotkał swego mistrza — św. Antoniego Pustelnika.

W 319r. został wyświęcony na diakona przez biskupa Aleksandrii, św. Aleksandra i pełnił urząd jego sekretarza. Był autorem listu św. Aleksandra do biskupów, w którym poddał szczegółowej analizie i krytyce błędy Ariusza, dlatego został zaproszony na Sobór Nicejski (325). Podczas niego przyczynił się w głównej mierze do potępienia Ariusza przez ojców soboru.

Po śmierci biskupa Aleksandra, w 328r. Atanazy został wybrany na jego następcę. Przez cały okres pełnienia swojej posługi biskupiej walczył z herezją ariańską, która zyskała poparcie u kolejnych cesarzy rzymskich. Z tego powodu był pięciokrotnie skazywany na wygnanie. Po wydaniu piątego dekretu skazującego go na banicję lud stanowczo opowiedział się za swoim biskupem i zmusił cesarza do odwołania wyroku.

Św. Atanazy zmarł cztery lata później, w nocy z 2 na 3 maja 373r. Pozostawił po sobie liczne traktaty. W jednym z nich, „Żywocie św. Antoniego” dał podwaliny pod koncepcje życia zakonnego. W 553r. na Soborze Konstantynopolitańskim II zaliczono go do nauczycieli Kościoła.

28 kwietnia, Uroczystość św. Wojciecha, biskupa i męczennika, głównego Patrona Polski

Wojciech urodził się ok. 956r. w Libicach (Czechy). Był szóstym synem Sławnika, spokrewnionego z dynastią saską, panującą wówczas w Niemczech. Według podań wyróżniał się pobożnością i szczodrobliwością.

W 972r. mając 16 lat został oddany pod opiekę biskupa Magdeburga św. Adalberta, który wiódł ascetyczny tryb życia, co wywarło duże wrażenie na Wojciechu. Po śmierci opiekuna Wojciech wrócił do Czech, gdzie w 982r. został wybrany na biskupa Pragi. Pełniąc swoją posługę opiekował się ubogimi, odwiedzał więzienia oraz targi niewolników.

Jako biskup był uzależniony od kaprysu możnych i władcy, miał też kłopoty z duchownymi, którzy łamali zasady swego stanu. Ponieważ jego napomnienia okazały się daremne, a złe obyczaje dalej się szerzyły, po pięciu latach rządów (983-988) postanowił opuścić swą stolicę. Udał się do Rzymu, gdzie papież nie zgodził się zwolnić go z obowiązków biskupich, ale pozwolił mu na pewien czas się od nich oddalić.

W 989r. Wojciech wraz z bratem Radzimem wstąpił do zakonu benedyktynów w Rzymie. Przebywał tam do 992r., gdy papież nakazał mu opuścić klasztor i wrócić do Pragi. Po powrocie do Czech założył nowy klasztor benedyktyński w Brzewnowie pod Pragą, zabrał się do budowy nowych kościołów oraz uzyskał książęcą zgodę na wprowadzenie dziesięciny, aby Kościołowi w Czechach zapewnić stałe dochody. Wysłał także misjonarzy na Węgry. Mimo tych sukcesów po niecałych trzech latach musiał uciekać z Pragi, gdyż wszedł w konflikt z możnym rodem Werszowców.

W maju 996r. synod w Rzymie nakazał Wojciechowi pod groźbą klątwy powrót do swojej stolicy. Ponieważ Czesi nie zgodzili się go przyjąć, późną jesienią 996 Wojciech udał się do Polski z postanowieniem oddania się pracy misyjnej wśród pogan. Wczesną wiosną 997r. wraz z bratem Radzimem wyruszył do Prus. Po drodze miał ufundować opactwa benedyktyńskie w Międzyrzeczu, Trzemesznie i w Łęczycy (Tum).

Dotarłszy na miejsce zorientował się, że Prusowie nie chcą nawrócenia, dlatego postanowił zakończyć misję i wrócić do Polski. W drodze powrotnej, 23 kwietnia 997r., o świcie, tuż po odprawionej Mszy św. zbrojony tłum Prusów otoczył misjonarzy i zabił Wojciecha.

Bolesław Chrobry wykupił jego ciało i sprowadził je najpierw do Trzemeszna, a potem uroczyście do Gniezna. Cesarz Otto III na wiadomość o męczeńskiej śmierci przyjaciela natychmiast poprosił papieża o jego kanonizację. Sylwester II jeszcze przed 999r. uroczyście ogłosił Wojciecha świętym. Wtedy także zapadła decyzja o utworzeniu w Polsce nowej, niezależnej metropolii w Gnieźnie, której patronem został ogłoszony św. Wojciech.

14 lutego, Święto św. Cyryla, mnicha i Metodego, biskupa, Patronów Europy

Bracia Cyryl i Metody byli synami Leona, wyższego oficera garnizonu w Tesalonikach.

Starszy z nich, Metody urodził się między 815, a 820r, na chrzcie otrzymał imię Michał. Miał talent prawniczy, dlatego postanowił zostać urzędnikiem – pełnił funkcję zarządcy cesarskiego w jednej ze słowiańskich prowincji. Po pewnym czasie porzucił jednak karierę urzędniczą i wstąpił do klasztoru w Bitynii, gdzie przyjął imię Metody i został przełożonym.

Około 855r. dołączył do niego jego młodszy brat, Cyryl. Urodził się on w 826r., a na chrzcie otrzymał imię Konstanty. Odbył studia w Konstantynopolu, po czym został bibliotekarzem przy kościele Hagia Sophia. Jakiś czas potem prowadził w szkole cesarskiej wykłady z filozofii. Następnie udał się do klasztoru w Bitynii, gdzie przebywał wtedy Metody.

Na rozkaz cesarza Michała III, bracia udali się razem do kraju Chazarów na Krym, aby rozwiązać spory religijne między chrześcijanami, Żydami i Saracenami. Ich misja powiodła się, a oni zostali wysłani, aby głosić naukę Chrystusa Słowianom: najpierw Bułgarom, wśród których pracowali pięć lat, potem na Morawach, gdzie wprowadzili do liturgii język słowiański pisany alfabetem greckim (głagolicę), ponadto Cyryl przetłumaczył Pismo Święte na język staro-cerkiewno-słowiański. Z Panonii (Węgier) bracia udali się do Wenecji, gdzie chcieli uzyskać dla swoich uczniów święcenia kapłańskie.

Zostali tam wrogo przyjęci. Oskarżono ich przed papieżem niemal o herezję, a oni sami zostali wezwani do Rzymu przez Mikołaja I. Wkrótce jednak papież zmarł, a jego następca Hadrian II przyjął ich bardzo serdecznie, kazał wyświęcić ich uczniów na kapłanów, a słowiańskie księgi liturgiczne uroczyście złożyć na ołtarzu w kościele Matki Bożej, zwanym Fatne.

Niedługo potem Cyryl wstąpił do jednego z greckich klasztorów. Zmarł na rękach swego brata 14 lutego 869r. Po jego śmierci Metody został arcybiskupem Moraw i Panonii (Węgier) oraz otrzymał uprawnienia legata, dzięki temu mógł kontynuować rozpoczęte z bratem dzieło, m.in. wprowadzić za aprobatą Rzymu obrządek słowiański.

Z tego powodu był ustawicznie krytykowany przez kler niemiecki, a szczególnie przez arcybiskupa Salzburga, który podczas synodu w Ratyzbonie uwięził go w jednym z bawarskich klasztorów. Metody spędził tam dwa lata (870-872) i został uwolniony dopiero po interwencji papieża Jana VII. Ponieważ nadal był nękany przez niemiecki kler, udał się do Rzymu, gdzie życzliwy mu papież potwierdził wszystkie nadane mu wcześniej przywileje oraz dał mu za sufragana biskupa Wikinga (miał urzędować w Nitrze). Powróciwszy na Morawy zmarł w Welehradzie 6 kwietnia 885r.

Święci Cyryl i Metody są powszechnie uważani za apostołów Słowian. Ich językiem w liturgii nadal posługują się prawosławni i grekokatolicy. W 1980r. papież Jan Paweł II ogłosił ich – obok św. Benedykta – współpatronami Europy.

27 stycznia, wspomnienie błogosławionego Jerzego Matulewicza, biskupa

Jerzy Matulewicz urodził się 13 kwietnia 1871r. we wsi Lugine koło Mariampola na Litwie. Pochodził z wielodzietnej rodziny litewskiej. Gdy był małym dzieckiem oboje jego rodzice umarli, od tego czasu wychowywał go starszy brat Jan. W trakcie nauki w gimnazjum Jerzy zachorował na gruźlicę kości, na którą chorował do śmierci.

W 1891r. mając 20 lat wstąpił do seminarium duchownego w Kielcach. Wtedy także zmienił swoje nazwisko z Matulaitis na Matulewicz. Gdy władze carskie zamknęły seminarium, kontynuował naukę w Warszawie, a następnie w Petersburgu, gdzie 31 grudnia 1898r. przyjął święcenia kapłańskie. Uzyskał doktorat z teologii na uniwersytecie we Fryburgu Szwajcarskim, po czym podjął zajęcia jako profesor seminarium, a w 1907r. objął katedrę socjologii w Akademii Duchownej w Petersburgu.

Odnowił i zreformował zakon marianów, który władze carskie skazały na wymarcie. W 1909r. złożył śluby zakonne, rok później ułożył nowe konstytucje dla tego zgromadzenia, a od 1911r. do swojej śmierci pełnił funkcję generał zakonu. Po zakończeniu I wojny światowej powołał Zgromadzenie Sióstr Ubogich Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz Zgromadzenie Sióstr Służebnic Jezusa w Eucharystii (Sióstr Eucharystek), które posługują m.in. w naszej parafii. Wspierał także zgromadzenia założone przez błogosławionego ojca Honorata Koźmińskiego.

W latach 1918–1925 był biskupem wileńskim, a następnie został mianowany wizytatorem apostolskim na Litwie. Udało mu się zorganizować życie katolickie w tym kraju i naprawić stosunki ze Stolicą Apostolską. Zmarł nagle po nieudanej operacji 27 stycznia 1927r. w trakcie prac nad zatwierdzeniem konkordatu.

Został beatyfikowany w 1987r. przez Jana Pawła II podczas uroczystości z okazji 600-lecia Chrztu Litwy. Jest jednym z patronów tego kraju.

26 stycznia, Wspomnienie św. Tymoteusza i Tytusa, biskupów

Tymoteusz i Tytus to obok św. Łukasza Ewangelisty dwaj najbliżsi i najbardziej zaufani uczniowie i współpracownicy św. Pawła Apostoła.

Tymoteusz pochodził z rodziny żydowsko-pogańskiej. Za zgodą ojca-poganina został wychowany w wierze mojżeszowej. Znał Pismo święte i często się w nim rozczytywał, wyróżniał się dobrymi obyczajami. Św. Paweł spotkał go w miasteczku Listra podczas swojej drugiej podróży misyjnej. Udzielił mu chrztu, a dla ułatwienia Tymoteuszowi pracy wśród rodaków poddał go obrzezaniu.

Św. Paweł często wysyłał go w trudnych i poufnych sprawach do poszczególnych gmin, które założył, m.in. do Koryntu, Filippi i Tesalonik. Wyznaczył go także na biskupa Efezu, ówczesnej metropolii Azji Mniejszej i stolicy rzymskiej prowincji. W czasie swoich podróży po Azji Mniejszej, Achai (Grecji) i do Jerozolimy św. Paweł zabierał go ze sobą do pomocy w posłudze apostolskiej. Tymoteusz dzielił także ze swoim mistrzem więzienie w Rzymie (Flp 2, 19-23).

W kanonie ksiąg Nowego Testamentu znajdują się dwa Listy do Tymoteusza (autorstwa św. Pawła). Tradycja głosi, że miał on ponieść śmierć męczeńską za czasów cesarza Trajana z rąk rozjuszonego tłumu pogańskiego, kiedy miał odwagę publicznie zaprotestować przeciwko krwawym igrzyskom. Natomiast Martyrologium Rzymskie podaje, że miał on występować przeciwko czci pogańskiej bogini Diany, która w Efezie miała swoje centralne sanktuarium. Możliwe, że obie przyczyny były powodem jego śmierci około 97r.

Do 1969r. św. Tymoteusz odbierał chwałę jako męczennik. Jednak od czasu ostatniej reformy liturgii czcimy go jako wyznawcę w przekonaniu, że ostatnie chwile życia Tymoteusz spędził nie jako męczennik, mimo że w latach swojego pasterzowania wiele musiał wycierpieć dla sprawy Chrystusa.

Tytus znany jest wyłącznie z listów św. Pawła. Pochodził z rodziny grecko-rzymskiej, zamieszkałej w okolicy Antiochii Syryjskiej. Tam spotkał Apostoła Narodów, który zabrał go do Jerozolimy i ochrzcił przed 49r. Tytus towarzyszył mu w podróżach i na soborze apostolskim w Jerozolimie.

Św. Paweł wysyłał go z delikatnymi misjami, m.in. do Koryntu. Nie pozwolił go obrzezać w przekonaniu, że jego praca apostolska będzie rozwijać się nie wśród Żydów, ale wśród pogan. W swoich Listach św. Paweł oddaje Tytusowi najwyższe pochwały. Jeden z listów z kanonu Nowego Testamentu skierował wyłącznie do niego.

Około 63r. św. Paweł ustanowił Tytusa biskupem gminy chrześcijańskiej na Krecie. Według podania miał on ponieść śmierć męczeńską mając 94 lata w mieście Gortyna na Krecie za panowania cesarza Domicjana (81-96). Od 1969r. Kościół zachodni (rzymski) oddaje mu cześć jako wyznawcy.

24 stycznia, Wspomnienie św. Franciszka Salezego, biskupa i Doktora Kościoła

Franciszek Salezy urodził się 21 sierpnia 1567r. w Alpach Wysokich pod Thorens. Pochodził z zamożnej rodziny, był najstarszy z licznego rodzeństwa. W domu otrzymał głęboko katolickie wychowanie. W Paryżu studiował klasykę, teologię i zagadnienia biblijne, nauczył się także języka hebrajskiego i greckiego. Następnie na uniwersytecie w Padwie odbył studia prawnicze, które uwieńczył doktoratem.

W 1591r. odbył pielgrzymkę do Loretto, gdzie złożył ślub dozgonnej czystości. Po powrocie do domu odrzucił propozycję ojca, który chciał, aby rozpoczął karierę urzędniczą oraz ożenił się. Zamiast tego udał się do swojego biskupa i poprosił o udzielenie mu święceń kapłańskich, które otrzymał w 1593r.

W 1594r. za zgodą biskupa udał się w charakterze misjonarza do okręgu Chablais, aby umocnić w wierze katolików i spróbować odzyskać dla Chrystusa tych, którzy przeszli na kalwinizm. Odwiedzał wioski i zagrody wieśniaków. Miał dar nawiązywania kontaktu z ludźmi prostymi i umiał ich przekonywać. Na murach i parkanach rozlepiał zwięzłe wyjaśnienia prawd wiary w formie ulotek. W kontaktach między ludźmi wyznawał zasadę, że „Więcej much się złapie na kroplę miodu niż na całą beczkę octu”. W ten sposób miał odzyskać dla Kościoła kilkadziesiąt tysięcy kalwinów.

W 1599r. został mianowany biskupem pomocniczym, a w 1602r. biskupem Genewy. Swoją posługę rozpoczął od wizytacji 450 parafii swojej diecezji: niestrudzenie przemawiał, spowiadał, udzielał sakramentów świętych, rozmawiał z księżmi i nawiązywał bezpośrednie kontakty z wiernymi. Wizytował także klasztory, zreformował kapitułę katedralną, popierał Bractwo Nauki Chrześcijańskiej. Swój wolny czas poświęcał nauczaniu.

Stworzył nowy ideał pobożności – wydobył z ukrycia życie duchowe, wewnętrzne, praktykowane w klasztorach, aby „wskazywało drogę tym, którzy żyją wśród świata”. We współpracy ze św. Joanną Franciszką de Chantal założył nową rodzinę zakonną sióstr Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (wizytek), a w Paryżu spotkał się ze św. Wincentym a Paulo.

Zmarł nagle 28 grudnia 1622r. w Lyonie. Został beatyfikowany w 1661r., a kanonizowany w 1665r. Papież Pius IX ogłosił go doktorem Kościoła (1877), a Pius XI patronem dziennikarzy i prasy katolickiej (1923).

19 stycznia, Wspomnienie św. Józefa Sebastiana Pelczara, biskupa

Józef Sebastian Pelczar urodził się 17 stycznia 1842r. w Korczynie koło Krosna. Wzrastał w głęboko religijnej atmosferze.

W 1860r. wstąpił do seminarium duchownego w Przemyślu, a 17 lipca 1864r. przyjął święcenia kapłańskie. Następnie został skierowany na studia w Kolegium Polskim w Rzymie (1865r.), na których uzyskał doktoraty z teologii i prawa kanonicznego. Po powrocie do kraju w październiku 1869r. został wykładowcą teologii pastoralnej i prawa kościelnego w seminarium przemyskim, a w latach 1877-1899 był profesorem i rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Był znakomitym kaznodzieją, prowadził działalność kościelno-społeczną, odznaczał się gorliwością i szczególnym nabożeństwem do Najświętszego Sakramentu, do Serca Bożego i Najświętszej Maryi Panny. Podczas pobytu w Krakowie wstąpił do III Zakonu św. Franciszka. W trosce o najbardziej potrzebujących oraz o rozszerzenie Królestwa Serca Bożego w świecie w 1894r. założył w Krakowie Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (sercanek).

Natchnienie i moc do pracy apostolskiej czerpał z modlitwy. W sposób szczególny troszczył się o podniesienie poziomu wiedzy duchowieństwa i wiernych, a także o ubogich i chorych. Popierał bractwa i sodalicję mariańską. Przeprowadził reformę nauczania religii w szkołach podstawowych. W 1899r. został biskupem pomocniczym, a 17 grudnia 1900r. ordynariuszem diecezji przemyskiej. W 1902r. urządził bibliotekę i muzeum diecezjalne, założył Małe Seminarium i odnowił katedrę przemyską.

Zmarł w Przemyślu 28 marca 1924r. w opinii świętości. Został beatyfikowany 2 czerwca 1991r., a kanonizowany 18 maja 2003r.

2 stycznia, wspomnienie św. Bazylego Wielkiego i św. Grzegorza z Nazjanzu, biskupów i doktorów Kościoła

Święci Bazyli Wielki i Grzegorz z Nazjanzu żyli w IV wieku Urodzili się na obszarze dzisiejszej Turcji – Bazyli w Cezarei Kapadockiej (obecnie Kayseri) w 329 r., a Grzegorz w 329 lub 330 r. w Arianzie, w pobliżu Nazjanzu w Kapadocji. Obaj pochodzili z bardzo religijnych rodzin – cała rodzina Bazylego (babka, rodzice, dwaj bracia oraz siostra) a także babka, brat i siostra Grzegorza zostali uznani za świętych. Ponadto ojciec Grzegorza był biskupem Nazjanzu. Święci spotkali się w Atenach, gdzie razem studiowali (352-358). Od tej pory zaczęła się ich wieloletnia przyjaźń.

Św. Bazyli w latach 357-359 odbył wielką podróż po ośrodkach życia pustelniczego i mniszego na Wschodzie. Odwiedził Egipt, Palestynę, Syrię i Mezopotamię. Po powrocie rozdał swoją majętność ubogim i założył pustelnię w Neocezarei (obecnie Niksar w Turcji). Postanowił poświęcić się życiu zakonnemu. W 364r. przyjął święcenia kapłańskie, a w 370r. został wybrany na arcybiskupa Cezarei Kapadockiej. Pełniąc tę posługę wytrwale bronił wiernych przed herezją ariańską oraz prowadził szeroką działalność dobroczynną, budując na przedmieściach Cezarei kompleks budynków na potrzeby biednych i podróżujących (tzw. Bazyliada).

W swoim dziele „Asceticon” przedstawił zasady, które stały się podstawą dla życia zakonnego na Wschodzie, a dzięki wpływowi jaki wywarł na św. Benedykta z Nursji, także na Zachodzie chrześcijaństwa. Jego ideałem była braterska wspólnota, która poświęca się ascezie, medytacji oraz służy Kościołowi poprzez naukę wiary, działalność duszpasterską i charytatywną. Jest także twórcą liturgii wschodniej (tzw. bizantyńskiej). Zmarł 1 stycznia 379r.

Św. Grzegorz przyjął święcenia kapłańskie ok. 361 r. Odtąd pomagał ojcu w duszpasterstwie i zarządzaniu diecezją. Pragnął żyć jak pustelnik, dlatego na krótko przyłączył się do św. Grzegorza. Opuścił go, gdyż posłuszny woli ojca powrócił do pracy w diecezji. Za namową św. Bazylego przyjął biskupstwo w Sasinie, a po wkroczeniu cesarza Teodozego I Wielkiego do Konstantynopola został powołany na biskupa tego miasta i stał się pierwszym patriarchą Konstantynopola. Wkrótce jednak zrzekł się tej godności i udał się do Karbala Arianzos, gdzie oddał się wyłącznie kontemplacji i pracy pisarskiej (382).

Był wielkim teologiem, humanistą i poetą. Pozostawił po sobie bogatą spuściznę literacką, m.in. 45 kazań oraz 507 utworów poetyckich, w których opisuje tajemnice wiary, swoje osobiste przeżycia, uniesienia mistyczne i wydarzenia współczesne. Zmarł w rodzinnym Arianzie w roku 389 lub 390.

Św. Bazyli i św. Grzegorz razem z Grzegorzem z Nyssy ustalili treść dogmatu o Trójcy Świętej: jedna natura, trzy hipostazy — jeden Bóg w trzech Osobach.

7 grudnia, wspomnienie św. Ambrożego, biskupa i doktora Kościoła

witraż
Święty Ambroży na witrażu

Św. Ambroży urodził się ok. 340 r. w Trewirze (Niemcy) jako trzecie dziecko namiestnika cesarskiego, prefekta Galii. Jego starszymi braćmi byli św. Marcelin i św. Uraniusz Satyr. Wróżono Ambrożemu, że będzie wielkim mówcą, gdyż jak głosi podanie przy jego narodzeniu rój pszczół osiadł na jego ustach.

Gdy miał zaledwie rok, osierocił go ojciec. Następnie razem z matką i rodzeństwem przeniósł się do Rzymu. Kształcił się w dziedzinie gramatyki, wymowy i prawa, po czym założył własną szkołę. W 370 r., dzięki protekcji przyjaciela ojca, cesarz mianował go namiestnikiem prowincji Ligurii-Emilii ze stolicą w Mediolanie.

W 373 r. ku swojemu zaskoczeniu został wybrany biskupem Mediolanu. Pierwotnie nie chciał przyjąć tej posługi, jednak gdy w widzeniu ujrzał siebie na koniu u bram miasta uznał to za wolę Bożą i zgodził się. 7 grudnia 373 r. został konsekrowany na biskupa, po czym rozdał cały swój majątek ubogim. Za swój podstawowy pasterski obowiązek uważał nauczanie ludu, dlatego przy każdej okazji starał się głosić Słowo Boże oraz w każdy Wielki Post osobiście przygotowywał katechumenów na przyjęcie w Wielką Sobotę chrztu.

Ponadto przykładał duże znaczenie do liturgii oraz założył rodzaj seminarium-klasztoru w celu odpowiedniego przygotowania księży pracujących w diecezji.

Otwarcie występował przeciwko arianom, którzy odrzucali dogmat o Trójcy Świętej. Cieszył się dużym autorytetem zarówno wśród wiernych, jak i cesarzy, o czym świadczy m.in. nadane mu określenie „kolumna Kościoła”. Pod wpływem jego kazań nawrócił się św. Augustyn.

Zmarł 4 kwietnia 397 r. mając ok. 57 lat. Z powodu bogatej spuścizny literackiej, obok św. Augustyna, św. Hieronima i św. Grzegorza I Wielkiego, został zaliczony do grona czterech wielkich doktorów Kościoła zachodniego.

6 grudnia, wspomnienie św. Mikołaja, biskupa

Ikona
Święty Mikołaj

Św. Mikołaj urodził się ok. 270 r. w Patras w Grecji.

Był jedynym dzieckiem, wyproszonym od Boga na modlitwie. Po śmierci rodziców odziedziczył znaczny majątek, którym chętnie dzielił się z potrzebującymi.

Przez długie lata pełnił posługę biskupa miasta Miry (obecnie Demre w południowej Turcji). W tym czasie był nie tylko gorliwym duszpasterzem, ale także troszczył się o potrzeby materialne swoich wiernych.

Na początku IV w. został uwięziony podczas prześladowania jakie wybuchło za cesarzy Dioklecjana i Maksymiana. Uwolniono go w 313 r. po wydaniu edyktu mediolańskiego. W 325 r. uczestniczył w pierwszym soborze powszechnym w Nicei.

Zmarł 6 grudnia między rokiem 345 a 352.

Św. Mikołaj od młodości wyróżniał się wrażliwością na niedolę bliźnich, co potwierdzał swoimi licznymi czynami, m.in. miał ułatwić zamążpójście trzem córkom zubożałego szlachcica, podrzucając im skrycie pieniądze; osobiście udał się do cesarza Konstantyna I Wielkiego, aby prosić o ułaskawienie dla kilku swoich wiernych; w czasie zarazy usługiwał zarażonym; miał także wskrzesić trzech ludzi, zamordowanych w złości przez hotelarza za to, że nie mogli mu zapłacić należności.

Czyny miłosierdzia względem bliźnich zaskarbiły mu miłość wiernych i wielką popularność. Świadczy o tym do dzisiaj istniejący zwyczaj przebierania się ludzi za św. Mikołaja i rozdawania dzieciom prezentów, a także wielka liczba kościołów, których jest patronem.

W Polsce jest drugim co do popularności świętym, tuż po św. Janie Chrzcicielu, a przed św. Piotrem i Pawłem.

12 listopada, wspomnienie św. Jozafata Kuncewicza, biskupa i męczennika

Ikona, przedstawiająca św. Jozafata
Ikona świętego.

Święty Jozafat Kuncewicz urodził się w 

Uczęszczał do szkoły katedralnej w rodzinnym mieście, a następnie rodzice wysłali go do Wilna, aby nauczył się zawodu kupca. Tam zetknął się z unitami — katolikami obrządku wschodniego, którzy sprawują kult w rycie bizantyńskim, jednak w pełni w zgodzie z nauką Kościoła łacińskiego i podlegają papieżowi. Od czasu unii brzeskiej (1596), zawartej tuż przed przybyciem św. Jozafata do Wilna, byli oni bardzo atakowani przez prawosławie, które używało przeciwko nim różnych metod (także siły zbrojnej), ponieważ uznało ich za odstępców od wiary i zdrajców. W tym czasie św. Jozafat zaprzyjaźnił się z grekokatolikami i zetknął z jezuitami.

W 1604 wstąpił do bazylianów (jedyny w Polsce męski zakon obrządku greckokatolickiego), a w 1609 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Cztery lata później (1613) powierzono mu funkcję przełożonego klasztoru i kościoła bazylianów w Wilnie, a w latach 1614-1615 towarzyszył metropolicie halicko-kijowskiemu w podróży wizytacyjnej do Kijowa. W 1617 r. został mianowany arcybiskupem Połocka.

Jako arcybiskup żył bardzo skromnie, troszczył się o podwładnych i walczył o przywileje dla duchowieństwa unickiego. Szczególną opieką otoczył chorych i ubogich. Niezmordowanie głosił słowo Boże, był zwolennikiem wczesnej i częstej Komunii świętej. Dla duchowieństwa ogłosił konstytucję, a dla mniej wykształconych kapłanów ułożył katechizm jako podstawę do nauczania. Wprowadził obowiązek odprawiania codziennie Świętej Liturgii.

Jego aktywność tak bardzo budziła niezadowolenie przeciwników unii z Kościołem rzymskim, że w końcu uknuto spisek na jego życie. Rankiem , zaraz po odprawieniu Mszy Świętej, został napadnięty i zabity, a jego ciało utopiono w Dźwinie. Św. Jozafat został beatyfikowany w 1643, a kanonizowany w 1867 r.

11 listopada, wspomnienie św. Marcina z Tours, biskupa

El Greco — Święty Marcin i żebrak
Święty Marcin i żebrak.

Święty Marcin uodził się w IV wieku w Panonii (obecnie Węgry), w rodzinie pogańskiej.

W wieku 15 lat musiał zacząć trwającą 25 lat służbę w armii rzymskiej — został przydzielony do gwardii cesarskiej, która miała za zadanie obronę granic przed barbarzyńcami. W trakcie służby w Galii został wysłany do Amiens, gdzie oddał większą część swojego płaszcza napotkanemu u bram miasta żebrakowi trzęsącemu się z zimna.

Tej samej nocy miał sen: zobaczył Chrystusa okrytego jego płaszczem, który mówił otaczającym Go aniołom: „To Marcin okrył mnie swoim płaszczem”. Poruszony tym wydarzeniem przyjął chrzest. Od tego momentu prowadził skromne życie, nie mógł jednak zrezygnować ze służby wojskowej. Ostatnią jego bitwą miał być szturm na Worms. Ponieważ nie chciał brać udziału w masakrze, poprosił cesarza o zwolnienie z tego obowiązku. Cesarz Julian uznał go za tchórza, dlatego poprosił o postawienie go na samym czele ataku bez żadnej innej broni poza krzyżem. Barbarzyńcy poddali się przed nadejściem szturmu.

Po zakończeniu służby wojskowej św. Marcin udał się do św. Hilarego do Poitiers, który widząc w nim żarliwą wiarę chciał zatrzymać go przy sobie. Marcin odmówił, jednak zgodził się pozostać tam jako egzorcysta. Dalsze jego życie wypełniły ciągłe podróże i cuda, które przyczyniły się do licznych nawróceń.

W 371 r. został wybrany biskupem Tours. Wbrew ówczesnym zwyczajom dalej zamieszkiwał w pustelni, oddalonej o pół godziny drogi od miasta. Jako biskup odznaczał się wielkim miłosierdziem, wyprosił także wiele cudów dla potrzebujących i przyczynił się do licznych nawróceń pogan. Wszędzie gdzie przechodził powstawały nowe wspólnoty chrześcijańskie. Zaczął nawracać całą Galię.

Zmarł w Candes podczas podróży duszpasterskiej. Został pochowany 11 listopada w Tours. Jego grób szybko stał się celem licznych pielgrzymek.

Św. Marcin jako pierwszy wyznawca nie-męczennik zaczął odbierać cześć świętego w Kościele Zachodnim.