Archiwa tagu: święci

Życiorysy świętych, hagiografie.

29 maja, Wspomnienie św. Urszuli Ledóchowskiej, zakonnicy

Julia Maria Ledóchowska urodziła się w wielodzietnej rodzinie hrabiowskiej 17 kwietnia 1865r. w Loosdorf koło Wiednia. Jej siostra Maria Teresa Ledóchowska, nazywana matką czarnej Afryki, założyła zgromadzenie sióstr klawerianek i została beatyfikowana w 1975r. Jej brat Włodzimierz Ledóchowski był jezuitą.

W 1883r. przybyła wraz z rodziną do nabytego przez ojca majątku w Lipnicy Murowanej koło Bochni. Mając 21 lat wstąpiła do klasztoru urszulanek w Krakowie, gdzie przyjęła zakonne imię Maria Urszula. Wyróżniała się gorliwością w modlitwie i umartwieniach.

W nowicjacie odkryła powołanie do wychowania młodzieży i opieki nad nią. Pierwszą profesję zakonną złożyła 28 kwietnia 1889r. Następnie pracowała w krakowskim internacie sióstr. W 1904r. jako przełożona domu kierowała internatem. Dwa lata później założyła pierwszy na ziemiach polskich internat dla studentek szkół wyższych. W 1907r. z dwiema siostrami w świeckim stroju wyjechała do pracy dydaktycznej w Petersburgu, gdzie objęła kierownictwo zaniedbanego polskiego internatu i liceum św. Katarzyny. Już w rok później została założona w Petersburgu autonomiczna placówka urszulańska.

Następnie przeniosła się do Finlandii, gdzie otworzyła gimnazjum dla dziewcząt. Podczas I wojny światowej apostołowała w krajach skandynawskich, wygłaszając odczyty o Polsce, organizowała pomoc dla osieroconych polskich dzieci. Jednocześnie rozrastał się nowicjat i dom zakonny w Szwecji. Pod koniec wojny przeniosła go do Danii, gdzie założyła również szkołę i dom opieki dla dzieci polskich.

W 1920r. wróciła do Polski. Osiedliła się w Pniewach koło Poznania, gdzie założyła zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, zwane urszulankami szarymi, zatwierdzone przez papieża 7 czerwca 1920r. Matka Urszula wiele podróżowała, wizytowała poszczególne domy, kształtowała w siostrach ducha ewangelicznej radosnej służby. Zmarła 29 maja 1939r. w Rzymie.

Została beatyfikowana 20 czerwca 1983r., a kanonizowana 18 maja 2003r.

26 maja, Wspomnienie św. Filipa Neri, prezbitera

Filip Romulus Neri urodził się 21 lipca 1515r. we Florencji (Włochy).

Na jego duchowy rozwój w pierwszym okresie życia wielki wpływ wywarli florenccy dominikanie. Po przedwczesnej śmierci matki i starszego brata, mając 17 lat udał się do swojego bezdzietnego stryja w San Germano (dziś miasto Cassino) pod Monte Cassino, by przygotowywać się do zawodu kupca i odziedziczyć po nim znaczną fortunę. Podczas pobytu u stryja odwiedzał zakon benedyktynów na wzgórzu Monte Cassino, a szczególnie bliską jego sercu stała się dewiza benedyktyńska: „Nic nie przekładać ponad miłość do Chrystusa”.

Wkrótce zrezygnował z kupieckiej kariery, zrzekł się majątku i udał się do Rzymu, gdzie rozpoczął studia filozoficzne i teologiczne. Jednocześnie pracował jako wychowawca dwóch synów w domu zamożnego florentczyka. Prowadził życie modlitwy i umartwienia, często modlił się w katakumbach św. Sebastiana. Odwiedzał także szpitale, gdzie pomagał chorym i potrzebującym pomocy.

Z czasem zaczął próbować leczyć także ich okaleczone dusze. Przerwał studia, aby cały swój czas poświęcić chorym i opowiadać im o miłości i miłosierdziu Bożym. Dzięki temu mógł rozszerzyć swoje apostolstwo na ulice i place, pójść do warsztatów i składów handlowych. Był jednym ze współzałożycieli Bractwa Trójcy Świętej dla opieki nad pielgrzymami i przytułkami dla chorych, które powstało w Rzymie w 1548r.

Idąc za radą, a raczej nakazem swego spowiednika w 1551r., w wieku 36 lat przyjął święcenia kapłańskie. Szybko stał się spowiednikiem i kierownikiem duchowym wielu mieszkańców Rzymu.

Praktyka konfesjonału przekonała go o katastrofalnie niskim poziomie wiedzy religijnej penitentów, dlatego zajął się ich religijnym dokształcaniem. Zaczął od kilku słuchaczy, których zgromadził w swoim mieszkaniu. Tak zostały zapoczątkowane zgromadzenia oratoryjne, które po kilku latach liczyły kilkanaście tysięcy uczestników. Oratorium było nowym sposobem modlitwy i życia chrześcijańskiego: mówiło się prosto – nie z ambony, ale w sposób „familiarny”, czytało się i rozważało Pismo św., żywoty świętych, pisma o tematyce ascetyczno-duchowej. Normalną praktyką było udzielanie głosu osobom świeckim, dzięki czemu mogli oni poczuć się potrzebni w Kościele. To budziło w nich zainteresowanie problemami Kościoła i ducha apostolskiego. Systematyczne wykłady z historii Kościoła prowadził późniejszy historyk i kardynał Cezary Baroniusz.

Osoby, które w spotkaniach urządzanych przez Filipa dopatrywały się niebezpieczeństwa, oskarżyły go, że sprzyja „nowinkom” niebezpiecznym dla wiary oraz tworzy sektę. Spowodowało to, że surowy papież Paweł IV zakazał Filipowi na pewien czas prowadzenia swojej działalności, a nawet na piętnaście dni odebrał mu prawo do spowiadania. Wkrótce jednak wszystko szczęśliwie się wyjaśniło, a papieże darzyli go zaufaniem, a nawet przyjaźnią.

Kiedy ćwiczenia oratoryjne objęły cały Rzym, Filip zorganizował grupę stałych współpracowników, a niektórych z nich przeznaczył do kapłaństwa. Stworzyli oni wspólnotę życia, która później dała początek nowemu zgromadzeniu, zwanemu oratorianami lub filipinami, które w 1575r. zatwierdził papież.

W uznaniu jego zasług, papież Grzegorz XIII chciał obdarzyć Filipa godnością kardynała, jednak ten jej nie przyjął. Ostatnie lata życia przeznaczył na pracę w konfesjonale i na rozmowy z przyjaciółmi do grona których należeli m.in.: św. Kamil de Lellis, św. Feliks z Cantalice, św. Jan Leonardi, św. Franciszek Salezy oraz św. Ignacy Loyola. Zmarł 26 maja 1595r. mając 80 lat.

Został beatyfikowany 11 maja 1610r., a kanonizowany 12 marca 1622 r.

22 maja, Wspomnienie św. Rity z Cascia, zakonnicy

Małgorzata Lotti (wł. Margherita, Rita jest zdrobnieniem tego imienia) urodziła się ok. 1380r. w rodzinie Antoniego i Amaty Lotti, ubogich górali w Rocca Porena, niedaleko Cascii (Umbria, Włochy).

Była jedynaczką – według podania miała być dzieckiem wymodlonym przez pobożnych rodziców. W wieku dwunastu lat została wydana za mąż za Paula Manciniego. Miała dwóch synów (Jakuba Antoniego i Pawła Marię), którzy odziedziczyli charakter po ojcu i sprawiali matce kłopoty wychowawcze.

Jej małżeństwo było bardzo nieudane. Jej mąż był porywczy i brutalny. Przysporzył jej wiele cierpienia, które cierpliwie znosiła. Za jej sprawą pod koniec życia poprawił swój charakter. Zginął zabity w porachunkach zwaśnionych rodów.

Jej synowie planowali pomścić śmierć ojca zgodnie z włoskim prawem wendety. Rita nie chciała, aby stali się zabójcami, dlatego prosiła Boga, aby do tego nie dopuścił, nawet gdyby miał zabrać ich z tego świata. Niedługo potem obaj młodzieńcy zmarli podczas epidemii. Po ich śmierci Rita chciała wstąpić do zgromadzenia augustianek w Cascii. Jej prośba została jednak odrzucona przez zakon, ponieważ Rita była kojarzona z trwającym wciąż sporem między dwiema rodzinami.

Postawiono jej pozornie niewykonalny warunek, że zostanie przyjęta gdy doprowadzi do pełnego pojednania i zakończenia tego sporu. Udało jej się tego dokonać i w wieku 36 lat wstąpiła do klasztoru św. Marii Magdaleny w Cascii. Ponieważ była analfabetką, została przyjęta do sióstr „konwersek”, których zadaniem była codzienna posługa w klasztorze.

Miała szczególne nabożeństwo do męki Pańskiej. Widziano ją nieraz, jak leżała krzyżem, zalana łzami. Kiedy pewnego dnia słuchała kazania o męce Chrystusa, prosiła gorąco Pana Jezusa, by dał jej zakosztować męki chociaż jednego ciernia, który ranił Jego przenajświętszą głowę. Jej prośba została wysłuchana. W czasie modlitwy poczuła nagle w głowie silne ukłucie. Na tym miejscu wytworzyła się bolesna rana, która zadawała jej nieznośne cierpienia przez 15 lat (aż do śmierci).

W całym swoim życiu odznaczała się posłuszeństwem, duchem modlitwy i cierpliwości. Zmarła na gruźlicę 22 maja 1457r. w Cascii.

Przy jej grobie działy się liczne cuda, dlatego kościół w Cascii, w którym została pochowana, stał się miejscem wielu pielgrzymek. Papież Urban VIII zatwierdził jej kult w 1628r. Jej uroczysta kanonizacja odbyła się 24 maja 1900r.

Św. Rita jest patronką w sprawach trudnych i beznadziejnych. W Polsce szczególnym miejscem jej kultu jest klasztor sióstr augustianek w Krakowie, gdzie w kościele św. Katarzyny przechowywane są jej relikwie.

16 maja, Uroczystość św. Andrzeja Boboli, kapłana i męczennika

Andrzej Bobola urodził się 30 listopada 1591 w Strachocinie koło Sanoka. Pochodził z bardzo przywiązanej do religii katolickiej szlacheckiej rodziny. W latach 1606-1611 uczęszczał do jednej ze szkół jezuickich, prawdopodobnie w Wilnie, gdzie nauczył się m.in. sztuki wymowy i języka greckiego.

31 lipca 1611, w wieku 20 lat, wstąpił do zakonu jezuitów. Po dwóch latach nowicjatu złożył pierwsze śluby (1613), a następnie studiował filozofię na Akademii Wileńskiej (1613-1616). Ówczesnym zwyczajem jako kleryk został przeznaczony do pracy pedagogicznej w kolegiach jezuickich najpierw w Brunsberdze (Braniewie), w stolicy Warmii, a potem w Pułtusku.

W 1618 powrócił na Akademię Wileńską, aby kontynuować studia teologiczne, które ukończył przyjmując 12 marca 1622 święcenia kapłańskie. Rok później został dopuszczony do tak zwanej „trzeciej probacji” w Nieświeżu. Przez następne lata był rektorem kościoła w Nieświeżu i Wilnie, kaznodzieją, spowiednikiem, misjonarzem ludowym, prefektem bursy dla ubogiej młodzieży w Nieświeżu, kierował Sodalicją Mariańską mieszczan (1624-1630), prowadził konferencje z Pisma świętego i dogmatyki i był przełożonym nowo założonego domu zakonnego w Bobrujsku (1630-1633). Poza tym pracował także w Połocku, Warszawie, Łomży i Pińsku.

Jako misjonarz, ks. Andrzej obchodził zaniedbane wioski od domu do domu i nauczał, chrzcił, łączył sakramentem pary małżeńskie, wielu grzeszników skłonił do spowiedzi. Był niezmordowany w głoszeniu kazań i w spowiadaniu. Nazywano go apostołem Pińszczyzny i Polesia oraz nadano przydomek „łowca dusz — duszochwat”.

Pod wpływem jego kazań wielu prawosławnych przeszło na katolicyzm. Jego gorliwość w pracy duszpasterskiej była powodem wrogości chrześcijan wyznania prawosławnego. W czasie wojen kozackich przerodziła się ona w nienawiść i doprowadziła do jego męczeńskiej śmierci.

Gdy w maju 1657 Pińsk zajęli Kozacy, ks. Andrzej musiał uciekać z miasta i ukrywać się w okolicznych wioskach. Schronił się w Janowie, odległym od Pińska o ok. 30 km, a następnie we wsi Peredił. Gdy jej mieszkańcy dowiedzieli się, że jest poszukiwany, poprosili ks. Andrzeja, by uciekał. Użyczonym wozem udało mu się dojechać do wsi Mogilno, gdzie napotkał oddział Kozaków.

Został ujęty, był długo i na różne sposoby torturowany. Zginął śmiercią męczeńską 16 maja 165. Jego ciało przeniesiono do miejscowego kościoła, a potem jezuici przenieśli je do Pińska i pochowali w podziemiach kościoła klasztornego. Po latach zapomniano o miejscu jego pochówku.

16 kwietnia 1702 ks. Andrzej ukazał się rektorowi kolegium pińskiego i wskazał, gdzie w krypcie kościoła jest jego grób. Ciało znaleziono nietknięte, mimo że spoczywało w wilgotnej ziemi. Ponieważ za jego przyczyną zaczęły mnożyć się łaski i cuda, w 1712 podjęto starania o jego beatyfikację.

Niestety kasata zakonu jezuitów, wojny, a potem rozbiory przerwały je na długie lata. W 1819 w Wilnie ks. Andrzej ukazał się dominikaninowi o. Korzenieckiemu, któremu przepowiedział wskrzeszenie Polski (będącej wówczas pod zaborami) i to, że zostanie jej patronem. Zanim te zapowiedzi się spełniły, udało się doprowadzić do jego beatyfikacji, która odbyła się 30 października 1853.

Natomiast 17 kwietnia 1938, w uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego, został on uroczyście kanonizowany przez papieża Piusa XI. W tym samym roku jego relikwie zostały przewiezione z Rzymu do Polski i umieszczone w srebrno-kryształowej trumnie-relikwiarzu w kaplicy jezuitów przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Znajdują się tam po dzień dzisiejszy.

16 maja 2002 ks. kard. Józef Glemp podczas Mszy świętej w Warszawie w sanktuarium narodowym wzniesionym ku czci św. Andrzeja Boboli uroczyście ogłosił go patronem Polski.

14 maja, Święto św. Macieja Apostoła

Św. Maciej został dołączony do grona Apostołów na miejsce Judasza, który zdradził Jezusa, a potem popełnił samobójstwo.

Jak podają Dzieje Apostolskie, wybrano go z grona tych, którzy towarzyszyli Jezusowi i Apostołom „przez cały czas, kiedy Pan Jezus przebywał z nami, począwszy od chrztu Janowego aż do dnia, w którym został wzięty od nas do nieba” (Dz 1,21-22). Nie był to jednak wybór przypadkowy, ale dokonany przy interwencji Ducha Świętego. Po wspólnej modlitwie dwóm kandydatom dano losy, a „los padł na Macieja”, któremu udzielono święceń biskupich i władzy apostolskiej przez nałożenie rąk.

Poza powyższym opisem jego powołania nie mamy o nim żadnych pewnych informacji. Tradycja Kościoła mówi, że miał on głosić Ewangelię najpierw w Judei, a potem w Etiopii i Kolchidzie. Śmierć męczeńską miał ponieść w Jerozolimie poprzez ukamienowanie. Klemens Aleksandryjski (zm. 215r.), najbliższy czasom św. Macieja podaje, że zmarł on śmiercią naturalną ok. 50r.

8 maja, Uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika, głównego Patrona Polski

Stanisław urodził się w Szczepanowie około 1030 roku.

Studiował prawdopodobnie w klasztorze benedyktyńskim w Tyńcu, a następnie za granicą w szkole katedralnej w Liege (Belgia) lub w Paryżu. Święcenia kapłańskie otrzymał około roku 1060. Biskup Lambert Suła mianował Stanisława kanonikiem katedry krakowskiej, a po jego śmierci (1070) Stanisław został wybrany jego następcą.

Dał się poznać jako pasterz gorliwy, ale i bezkompromisowy. Dzięki poparciu króla Bolesława Śmiałego wyjednał u papieża Grzegorza VII wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej. Ponieważ król nieustannie brał udział w zbrojnych wyprawach, w kraju szerzył się rozbój i wiarołomstwo żon, a przez to rozbicie małżeństw i zamęt.

Gdy król w czasie wyprawy na Ruś przedłużał swój pobyt w Kijowie, mimo że rycerze błagali go, aby powracał do kraju, rycerze zaczęli go potajemnie opuszczać. Kiedy Bolesław wrócił do kraju, zaczął się okrutnie na nich mścić. Wtedy Stanisław jako jedyny miał odwagę upomnieć króla.

Ponieważ ten nic sobie z upomnienia nie czynił i dalej szalał, biskup rzucił na niego klątwę, tzn. wyłączył króla ze społeczności Kościoła, a przez to samo zwolnił od posłuszeństwa poddanych. Król uznał Stanisława za buntownika i skazał go na śmierć.

11 kwietnia 1079 Stanisław zginął w czasie odprawiania Mszy świętej w kościele na Skałce z rąk wojów lub — jak podaje Wincenty Kadłubek — z rąk samego króla. Duchowni ze czcią pochowali go w kościele św. Michała na Skałce a cały naród stanął przeciwko królowi. Opuszczony przez wszystkich, Bolesław musiał udać się na banicję, gdzie zmarł około 1081 roku, na Węgrzech. Dwa ostatnie lata król miał spędzić na ostrej pokucie w klasztorze benedyktyńskim w Osjaku, gdzie też miał być pochowany.

W 1088 przeniesiono relikwie św. Stanisława do katedry krakowskiej. Jego kult istniał od dawna. W wiekach XIII i XIV odegrał ważną rolę historyczną jako czynnik kształtowania się myśli o zjednoczeniu Polski. Wierzono, że w ten sam sposób – jak ciało św. Stanisława – połączy się i zjednoczy podzielone wówczas na księstwa dzielnicowe Królestwo Polskie. 8 września 1253 w kościele świętego Franciszka z Asyżu papież Innocenty IV dokonał kanonizacji Stanisława.

6 maja, Święto św. Apostołów Filipa i Jakuba

Święty Filip

Filip był jednym z pierwszych uczniów Jezusa. W szeregu Dwunastu Apostołów wymieniany jest zawsze na piątym miejscu (Mt, 10, 3; Mk 3, 18; Łk 6, 14; Dz 1, 13).

Tak jak Piotr i Andrzej pochodził z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim. Był uczniem Jana Chrzciciela, został powołany, gdy Jezus przebywał w Galilei. Jezus powiedział do Filipa „Pójdź za mną!”, a Filip nie tylko poszedł za Jezusem, ale przyprowadził ze sobą Natanaela, któremu rzekł „Chodź i zobacz”. Tych wiadomości o nim dostarcza nam Ewangelia św. Jana.

Filip był świadkiem cudownego nakarmienia rzeszy przez Pana Jezusa. To on powiedział wtedy do Pana Jezusa: „Za dwieście denarów nie wystarczy chleba, aby każdy z nich mógł choć trochę otrzymać” (J 6, 1.5-7). Do niego także zwracają się Grecy, którzy przybyli, aby oddać pokłon (Bogu) w czasie święta, z prośbą, aby mogli zobaczyć Pana Jezusa. Filip przekazał ich prośbę Andrzejowi, a potem razem poszli do Jezusa (J 12, 20-23).

Trzecia i ostatnia wzmianka o tym Apostole w Ewangelii św. Jana pojawia się w opisie Ostatniej Wieczerzy. Podczas niej Filip zwraca się do Chrystusa „Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy. Odpowiedział mu Jezus: Filipie, tak długo jestem z wami, a jeszcze Mnie nie poznałeś? Kto Mnie zobaczył, zobaczył także Ojca. Dlaczego więc mówisz: Pokaż nam Ojca? Czyż nie wierzysz, że jestem w Ojcu, a Ojciec jest we Mnie?” (J 14, 8-10a). Ewangelista nie mówi nam, czy Filip pojął w pełni słowa Jezusa. Poświęcił Mu jednak całkowicie swoje życie.

Według tradycji po zesłaniu Ducha Świętego miał najpierw ewangelizować Grecję, a potem Frygię. Poniósł śmierć męczeńską w Hierapolis za panowania Domicjana (81-96) przez ukrzyżowanie bądź ukamienowanie.

Święty Jakub

Drugi z Apostołów — Jakub zwany Młodszym lub Mniejszym (dla odróżnienia od drugiego Apostoła Jakuba, zwanego Starszym) pochodził z Nazaretu. Był synem Marii, która była spokrewniona ze św. Józefem, mężem Matki Bożej; oraz Alfeusza, zwanego również Kleofasem. Jakub był rodzonym bratem św. Judy Tadeusza. Prawdopodobnie przyłączył się do Jezusa najpóźniej, ponieważ w katalogach Apostołów jest wymieniany na jednym z ostatnich miejsc.

Po zmartwychwstaniu Jezusa Jakub był przewodniczącym gminy chrześcijańskiej w Jerozolimie. Podczas soboru apostolskiego zwołanego po śmierci Jakuba Starszego razem z innymi stwierdził, iż poganie mogą być przyjęci do Kościoła bez poddawania się wcześniej obrzezaniu (por. Dz 15, 13). To on jest autorem słynnego zdania, że wiara bez uczynków jest martwa. Św. Paweł nazywa go „kolumną Kościoła”, na równi ze św. Piotrem (por. Ga 2, 9). Św.

Jakub Młodszy został ukamienowany w 62r. Skazał go na śmierć najwyższy kapłan Annasz, syn Annasza opisanego w Ewangeliach, który wykorzystał przerwę między śmiercią prokuratora rzymskiego Festusa, a przybyciem jego następcy Albinusa.

3 maja, Uroczystość Najświętszej Maryi Panny, Królowej Polski, głównej Patronki Polski

Tytuł „Królowej Polski” nadał Matce Bożej w XVII w. król Jan Kazimierz, po cudownej obronie Jasnej Góry oraz zwycięstwie odniesionym nad Szwedami, które przypisywano jej wstawiennictwu.

1 kwietnia 1656r. w katedrze lwowskiej przed cudownym obrazem Matki Bożej Łaskawej król obrał Maryję za Królową swoich państw, a Królestwo Polskie polecił jej szczególnej obronie. Nie tylko ogłosił on Matkę Bożą szczególną Patronką Królestwa Polskiego, ale także ślubował wystarać się u Stolicy Apostolskiej o pozwolenie na obchodzenie Jej święta jako Królowej Korony Polskiej.

Szybko przyjęło się przekonanie, że najlepszym typem obrazu Królowej Polski jest obraz Matki Bożej Częstochowskiej, który 8 września 1717r. został koronowany papieskimi koronami. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918r. Episkopat Polski zwrócił się do Stolicy Apostolskiej o wprowadzenie święta Królowej Polski, do której to prośby papież chętnie się przychylił (1920). Natomiast w 1962 papież Jan XXIII ogłosił Maryję Królową Polski główną patronką kraju i niebieską Opiekunką narodu polskiego.

2 maja, Wspomnienie św. Atanazego, biskupa i Doktora Kościoła

Atanazy urodził się w 295r. w Aleksandrii. Z pochodzenia był Grekiem. Posiadał wszechstronne wykształcenie.

W młodym wieku podjął życie w odosobnieniu na pustyni egipskiej, gdzie spotkał swego mistrza — św. Antoniego Pustelnika.

W 319r. został wyświęcony na diakona przez biskupa Aleksandrii, św. Aleksandra i pełnił urząd jego sekretarza. Był autorem listu św. Aleksandra do biskupów, w którym poddał szczegółowej analizie i krytyce błędy Ariusza, dlatego został zaproszony na Sobór Nicejski (325). Podczas niego przyczynił się w głównej mierze do potępienia Ariusza przez ojców soboru.

Po śmierci biskupa Aleksandra, w 328r. Atanazy został wybrany na jego następcę. Przez cały okres pełnienia swojej posługi biskupiej walczył z herezją ariańską, która zyskała poparcie u kolejnych cesarzy rzymskich. Z tego powodu był pięciokrotnie skazywany na wygnanie. Po wydaniu piątego dekretu skazującego go na banicję lud stanowczo opowiedział się za swoim biskupem i zmusił cesarza do odwołania wyroku.

Św. Atanazy zmarł cztery lata później, w nocy z 2 na 3 maja 373r. Pozostawił po sobie liczne traktaty. W jednym z nich, „Żywocie św. Antoniego” dał podwaliny pod koncepcje życia zakonnego. W 553r. na Soborze Konstantynopolitańskim II zaliczono go do nauczycieli Kościoła.

1 maja, Wspomnienie świętego Józefa Rzemieślnika

Wspomnienie św. Józefa Rzemieślnika ustanowił 1 maja 1955 papież Pius XII, w ten sposób nadał religijny charakter świeckiemu świętu pracy obchodzonemu na całym świecie od 1892.

Tego dnia Kościół akcentuje szczególną godność i znaczenie pracy, ponieważ rozumie i szanuje jej rolę w duchowym rozwoju człowieka. Praca wyzwala z człowieka najpełniej jego uzdolnienia, energię i inicjatywę. Jest szkołą wielu cnót osobistych i społecznych, takich jak wytrzymałość, solidarność, cierpliwość, męstwo, odwaga i ład, współpraca oraz współzawodnictwo.

Jako wzór i patrona na ten dzień Kościół stawia przed nami świętego Józefa, męża Maryi i opiekuna Pana Jezusa, który całe swoje życie spędził jako rękodzielnik i wyrobnik w ciężkiej pracy. Praca stała się dla niego źródłem uświęcenia, ponieważ wykonywał ją rzetelnie i traktował jako zleconą sobie od Boga misję na ziemi.

Także dla nas praca powinna być czymś co nas uświęca i pozwala nam na gromadzenie zasług dla nieba. Pamiętajmy, że Kościół wyniósł na ołtarze nie tylko wielu książąt, biskupów, papieży i zakonników, ale także zapobiegliwych ojców, dzielne matki, rzemieślników, żołnierzy i rolników.

29 kwietnia, Święto św. Katarzyny Sieneńskiej, dziewicy i Doktora Kościoła, Patronki Europy

Katarzyna Benincasa urodziła się 25 marca 1347r. w Sienie (Włochy).

Już jako kilkuletnia dziewczynka była przeniknięta duchem pobożności – w wieku 7 lat złożyła Bogu w ofierze swoje dziewictwo, a w wieku lat 12 wbrew woli rodziców obcięła sobie włosy i zaczęła prowadzić życie pokutne.

Mając 16 lat wstąpiła do Sióstr od Pokuty św. Dominika (tercjarek dominikańskich) w Sienie i prowadziła tam surowe życie, które wypełniała modlitwa, pokuta i posługiwanie trędowatym. W wieku 20 lat była już mistyczką, a pod koniec karnawału 1367r. została mistycznie zaślubiona Chrystusowi.

Odtąd Katarzyna zaczęła przemawiać i pisać listy w imieniu Chrystusa do najznakomitszych osób ówczesnej Europy, zarówno duchownych, jak i świeckich. Ponieważ uznano to za rzecz niespotykaną, wezwano ją przed trybunał inkwizycji do Florencji. Sąd inkwizycyjny nie dopatrzył się żadnej herezji ani błędu, zarówno w jej wypowiedziach, jak i w jej pismach.

1 kwietnia 1375r. otrzymała od Chrystusa stygmaty. Umarła z wyczerpania 29 kwietnia 1380r. w Rzymie w wieku 33 lat.

Jej kult rozpoczął się zaraz po jej śmierci. 26 czerwca 1461r. Pius II uroczyście ją kanonizował. W 1866 ogłoszono ją patronką Rzymu, w 1939 patronką Italii, a w 1970 doktorem Kościoła. Papież Jan Paweł II ogłosił ją w 1999r. patronką Europy.

28 kwietnia, Uroczystość św. Wojciecha, biskupa i męczennika, głównego Patrona Polski

Wojciech urodził się ok. 956r. w Libicach (Czechy). Był szóstym synem Sławnika, spokrewnionego z dynastią saską, panującą wówczas w Niemczech. Według podań wyróżniał się pobożnością i szczodrobliwością.

W 972r. mając 16 lat został oddany pod opiekę biskupa Magdeburga św. Adalberta, który wiódł ascetyczny tryb życia, co wywarło duże wrażenie na Wojciechu. Po śmierci opiekuna Wojciech wrócił do Czech, gdzie w 982r. został wybrany na biskupa Pragi. Pełniąc swoją posługę opiekował się ubogimi, odwiedzał więzienia oraz targi niewolników.

Jako biskup był uzależniony od kaprysu możnych i władcy, miał też kłopoty z duchownymi, którzy łamali zasady swego stanu. Ponieważ jego napomnienia okazały się daremne, a złe obyczaje dalej się szerzyły, po pięciu latach rządów (983-988) postanowił opuścić swą stolicę. Udał się do Rzymu, gdzie papież nie zgodził się zwolnić go z obowiązków biskupich, ale pozwolił mu na pewien czas się od nich oddalić.

W 989r. Wojciech wraz z bratem Radzimem wstąpił do zakonu benedyktynów w Rzymie. Przebywał tam do 992r., gdy papież nakazał mu opuścić klasztor i wrócić do Pragi. Po powrocie do Czech założył nowy klasztor benedyktyński w Brzewnowie pod Pragą, zabrał się do budowy nowych kościołów oraz uzyskał książęcą zgodę na wprowadzenie dziesięciny, aby Kościołowi w Czechach zapewnić stałe dochody. Wysłał także misjonarzy na Węgry. Mimo tych sukcesów po niecałych trzech latach musiał uciekać z Pragi, gdyż wszedł w konflikt z możnym rodem Werszowców.

W maju 996r. synod w Rzymie nakazał Wojciechowi pod groźbą klątwy powrót do swojej stolicy. Ponieważ Czesi nie zgodzili się go przyjąć, późną jesienią 996 Wojciech udał się do Polski z postanowieniem oddania się pracy misyjnej wśród pogan. Wczesną wiosną 997r. wraz z bratem Radzimem wyruszył do Prus. Po drodze miał ufundować opactwa benedyktyńskie w Międzyrzeczu, Trzemesznie i w Łęczycy (Tum).

Dotarłszy na miejsce zorientował się, że Prusowie nie chcą nawrócenia, dlatego postanowił zakończyć misję i wrócić do Polski. W drodze powrotnej, 23 kwietnia 997r., o świcie, tuż po odprawionej Mszy św. zbrojony tłum Prusów otoczył misjonarzy i zabił Wojciecha.

Bolesław Chrobry wykupił jego ciało i sprowadził je najpierw do Trzemeszna, a potem uroczyście do Gniezna. Cesarz Otto III na wiadomość o męczeńskiej śmierci przyjaciela natychmiast poprosił papieża o jego kanonizację. Sylwester II jeszcze przed 999r. uroczyście ogłosił Wojciecha świętym. Wtedy także zapadła decyzja o utworzeniu w Polsce nowej, niezależnej metropolii w Gnieźnie, której patronem został ogłoszony św. Wojciech.

19 marca, Uroczystość św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny

Józef z Nazaretu był potomkiem króla Dawida, co wykazał w swojej Ewangelii św. Mateusz.

Mimo tak wysokiego pochodzenia nie posiadał żadnego majątku. Zarabiał na życie pracując jako stolarz i cieśla. Chociaż w ikonografii jest przedstawiany jako starzec, w rzeczywistości był młodzieńcem — poślubił Maryję mając około 30 lat. Czytaj dalej 19 marca, Uroczystość św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny

4 marca, Święto św. Kazimierza, królewicza, patrona naszej parafii

Kazimierz urodził się 3 października 1458r. w Krakowie na Wawelu. Był drugim z kolei synem Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, córki cesarza Niemiec, Albrechta II Habsburga.

Jego rodzice byli bardzo pobożni: codziennie słuchali Mszy Świętej, pielgrzymowali do Częstochowy, ufundowali liczne kościoły i klasztory. Dbali także o katolickie wychowanie swoich dzieci, w którym obok m.in. literatury klasycznej, historii i filozofii, szermierki, jazdy konnej nie zabrakło także „ćwiczenia w pobożności i Bojaźni Bożej”.

Kazimierz wyróżniał się spośród swego rodzeństwa spokojnym i wrażliwym usposobieniem, zdolnościami i pracowitością oraz umiłowaniem spraw Bożych i modlitwy. Złożył ślub czystości, umartwiał swe ciało postami, noszeniem włosiennicy i spaniem na gołej ziemi. Żywił szczególne nabożeństwo do Najświętszego Sakramentu i Matki Bożej, jeśli w nocy zastawał kościół zamknięty, modlił się przed jego drzwiami.

Gdy około 1471r. na Węgrzech wybuchł bunt przeciwko królowi Maciejowi Korwinowi, Kazimierzowi zaproponowano koronę św. Stefana. Wybór padł na niego, ponieważ jego starszy brat dopiero co został królem Czech. Ojciec Kazimierza chętnie przystał na tę propozycję i wysłał go wraz z 12 tysiącami żołnierzy na Węgry. Wyprawa zakończyła się niepowodzeniem, a królewicz wrócił do Polski.

Po powrocie do kraju Kazimierz został prawą ręką ojca, który upatrywał w nim swego następcę i wciągał go powoli do współrządzenia. Podczas dwuletniego pobytu ojca na Litwie królewicz pełnił funkcję namiestnika w Koronie (Polsce). Król planował ożenić syna z jedną z córek cesarza Niemiec Fryderyka III, jednak Kazimierz zdecydowanie odmawiał złamania ślubu czystości.

W 1483r. na wezwanie ojca udał się do Wilna, nie dotarł jednak na miejsce. Zmarł w drodze, 4 marca 1484r (w wieku 26 lat), z powodu gruźlicy, na którą od dłuższego czasu chorował.

W 1518 brat Kazimierza, król Zygmunt I Stary poprosił papieża o kanonizację królewicza. Trzy lata potem papież Leon X wyraził na to zgodę wydając stosowną bullę, która jednak zaginęła w drodze do Polski, dlatego uroczysta kanonizacja św. Kazimierza odbyła się dopiero w 1604r. za zgodą papieża Klemensa VIII.

14 lutego, Święto św. Cyryla, mnicha i Metodego, biskupa, Patronów Europy

Bracia Cyryl i Metody byli synami Leona, wyższego oficera garnizonu w Tesalonikach.

Starszy z nich, Metody urodził się między 815, a 820r, na chrzcie otrzymał imię Michał. Miał talent prawniczy, dlatego postanowił zostać urzędnikiem – pełnił funkcję zarządcy cesarskiego w jednej ze słowiańskich prowincji. Po pewnym czasie porzucił jednak karierę urzędniczą i wstąpił do klasztoru w Bitynii, gdzie przyjął imię Metody i został przełożonym.

Około 855r. dołączył do niego jego młodszy brat, Cyryl. Urodził się on w 826r., a na chrzcie otrzymał imię Konstanty. Odbył studia w Konstantynopolu, po czym został bibliotekarzem przy kościele Hagia Sophia. Jakiś czas potem prowadził w szkole cesarskiej wykłady z filozofii. Następnie udał się do klasztoru w Bitynii, gdzie przebywał wtedy Metody.

Na rozkaz cesarza Michała III, bracia udali się razem do kraju Chazarów na Krym, aby rozwiązać spory religijne między chrześcijanami, Żydami i Saracenami. Ich misja powiodła się, a oni zostali wysłani, aby głosić naukę Chrystusa Słowianom: najpierw Bułgarom, wśród których pracowali pięć lat, potem na Morawach, gdzie wprowadzili do liturgii język słowiański pisany alfabetem greckim (głagolicę), ponadto Cyryl przetłumaczył Pismo Święte na język staro-cerkiewno-słowiański. Z Panonii (Węgier) bracia udali się do Wenecji, gdzie chcieli uzyskać dla swoich uczniów święcenia kapłańskie.

Zostali tam wrogo przyjęci. Oskarżono ich przed papieżem niemal o herezję, a oni sami zostali wezwani do Rzymu przez Mikołaja I. Wkrótce jednak papież zmarł, a jego następca Hadrian II przyjął ich bardzo serdecznie, kazał wyświęcić ich uczniów na kapłanów, a słowiańskie księgi liturgiczne uroczyście złożyć na ołtarzu w kościele Matki Bożej, zwanym Fatne.

Niedługo potem Cyryl wstąpił do jednego z greckich klasztorów. Zmarł na rękach swego brata 14 lutego 869r. Po jego śmierci Metody został arcybiskupem Moraw i Panonii (Węgier) oraz otrzymał uprawnienia legata, dzięki temu mógł kontynuować rozpoczęte z bratem dzieło, m.in. wprowadzić za aprobatą Rzymu obrządek słowiański.

Z tego powodu był ustawicznie krytykowany przez kler niemiecki, a szczególnie przez arcybiskupa Salzburga, który podczas synodu w Ratyzbonie uwięził go w jednym z bawarskich klasztorów. Metody spędził tam dwa lata (870-872) i został uwolniony dopiero po interwencji papieża Jana VII. Ponieważ nadal był nękany przez niemiecki kler, udał się do Rzymu, gdzie życzliwy mu papież potwierdził wszystkie nadane mu wcześniej przywileje oraz dał mu za sufragana biskupa Wikinga (miał urzędować w Nitrze). Powróciwszy na Morawy zmarł w Welehradzie 6 kwietnia 885r.

Święci Cyryl i Metody są powszechnie uważani za apostołów Słowian. Ich językiem w liturgii nadal posługują się prawosławni i grekokatolicy. W 1980r. papież Jan Paweł II ogłosił ich – obok św. Benedykta – współpatronami Europy.

10 lutego, Wspomnienie świętej Scholastyki, dziewicy

Święta Scholastyka urodziła się ok. 480r. i była siostrą bliźniaczką św. Benedykta z Nursji (środkowe Włochy), założyciela benedyktynów. Jej ojciec był właścicielem ziemskiej posiadłości.

Była bardzo związana ze swoim bratem – towarzyszyła mu w podróżach i naśladowała jego tryb życia, poświęcony Bogu. Gdy Benedykt założył pierwszy męski klasztor w Subiaco, Scholastyka założyła wspólnotę żeńską tuż obok, w Plombariola. Gdy musiał przenieść się na wzgórze Monte Cassino, ona utworzyła kolejny klasztor w jego pobliżu.

Raz do roku spotykali się na „świętych, krzepiących” rozmowach. Ostatnie takie spotkanie miało miejsce w 542r. Trzy dni później, 10 lutego zmarła św. Scholastyka, a niedługo potem jej brat. Miała pewien wpływ na regułę świętego Benedykta – jej kobieca wrażliwość nieco złagodziła jego surową wizję, dzięki czemu powstała reguła spójnie łączy w sobie miłość i posłuszeństwo.

Święty Grzegorz Wielki określił ją jako „tę, która więcej umiłowała”.

6 lutego, Wspomnienie św. męczenników Pawła Miki i Towarzyszy

Święty Paweł Miki i jego Towarzysze to pierwsi męczennicy z Dalekiego Wschodu. Paweł urodził się w 1565r. koło Kioto, był synem samuraja.

Mając 5 lat razem z rodzicami i całą rodziną przyjął chrzest, sześć lat potem rozpoczął naukę w kolegium jezuickim. W wieku 22 lat wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Po ukończeniu nowicjatu i odbyciu studiów przez długi czas był wędrownym katechistą na terenie całej Japonii. Przetłumaczył na język japoński i przygotował na piśmie główne prawdy wiary.

Przygotowywał się do przyjęcia święceń kapłańskich, kiedy w 1597r. wybuchły prześladowania. Chrześcijaństwo było wtedy w Japonii bardzo młode – pierwszy misjonarz w tym kraju, święty Franciszek Ksawery rozpoczął swoją działalność niecałe 50 lat wcześniej.

Święty Paweł Miki został aresztowany w Kioto i poddany torturom, po czym razem z innymi więźniami obwożono go po mieście z wypisanym wyrokiem śmierci. Wykorzystał on to do głoszenia zebranym nauki Chrystusa. Następnie umieszczono go w wiezieniu w pobliżu Nagasaki, wśród jego towarzyszy znalazło się 3 jezuitów, 6 franciszkanów i 17 tercjarzy franciszkańskich. Wszyscy oni zostali ukrzyżowani na wzgórzu w Nagasaki.

Świadkiem ich męczeństwa byli licznie zgromadzeni chrześcijanie, którzy modlili się razem z ukrzyżowanymi oraz poganie, którym święty Paweł Miki głosił z krzyża Chrystusa. Zachęcał także swoich Towarzyszy do wytrwania w cierpieniu. Męczennicy zginęli przeszyci lancami żołnierzy 5 lutego 1597r.

Zostali beatyfikowani w 1627r., a kanonizowani w 1862r.

5 lutego, Wspomnienie św. Agaty, dziewicy i męczennicy

Święta Agata urodziła się około 235r. w Katanii na Sycylii.

Po przyjęciu chrztu złożyła śluby dziewictwa. Pochodziła z zamożnej rodziny, wyróżniała się świetnym wykształceniem i niezwykłą urodą, dlatego zwróciła uwagę Kwincjana, namiestnika Sycylii, który zaproponował jej małżeństwo. Agata odrzuciła jego oświadczyny, co spowodowało, że Kwincjan ją znienawidził i zapragnął się zemścić.

W tym czasie trwały prześladowania chrześcijan zarządzone przez cesarza Decjusza i Agata została aresztowana. Oddano ją pod opiekę rozpustnej kobiety Afrodyzji, aby pozbawić ją dziewiczej niewinności. Ponieważ to się nie udało, skazano ją na tortury podczas których odcięto jej piersi. Na koniec położono ją na rozżarzonych węglach, aby spłonęła żywcem.

W tym momencie zatrzęsła się ziemia, co spowodowało że ludzie zaczęli się domagać zaprzestania męczenia Agaty. Przestraszony namiestnik uciekł, a widzowie ściągnęli ją z ognia. Mimo to niedługo potem, 5 lutego 251, zmarła.

Święta Agata jest jedną z najbardziej czczonych w chrześcijaństwie świętych. W Rzymie w ciągu 200 lat wybudowano ku jej czci aż trzy świątynie. Do jej grobu, aby uprosić zdrowie dla rodziców, pielgrzymowała między innymi święta Łucja. Agata ukazała się jej i przepowiedziała męczeńską śmierć.

31 stycznia, wspomnienie świętego Jana Bosco, kapłana

Jan Bosko urodził się 16 sierpnia 1815 r. w Becchi, około 40 km od Turynu. Pochodził z rodziny piemonckich wieśniaków. Kiedy miał 9 lat, w tajemniczym widzeniu sennym Bóg objawił mu jego przyszłą misję.

Po ukończeniu szkół średnich został przyjęty do wyższego seminarium duchownego w Turynie. 5 czerwca 1841r. otrzymał święcenia kapłańskie. Pół roku później (8 grudnia 1841) przypadkowo spotkał 15-letniego młodzieńca, sierotę, który był zupełnie opuszczony materialnie i moralnie. Skłoniło to Jana Bosko do podjęcia pracy wśród samotnej młodzieży: zaczął ją gromadzić, pomagał w znalezieniu pracy i dachu nad głową. Dbał także o ich rozwój moralny – uczył ich prawd wiary, a w niedzielę dawał okazję do wysłuchania Mszy świętej i przyjmowania sakramentów. Zajmował także młodzież rozrywką.

Aby zapewnić im stałą pomoc stworzył szkoły elementarne, zawodowe i internaty oraz założył dwie rodziny zakonne: Pobożne Towarzystwo św. Franciszka Salezego dla młodzieży męskiej – salezjanów (1859) oraz zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych dla dziewcząt (1872). Stosował nową metodę wychowawczą, tzw. „system uprzedzający” (zachowawczy), która nie jest oparta na stosowaniu przymusu, lecz odwołuje się do potencjału dobra i rozumu, jakie wychowanek nosi w swoim wnętrzu.

Cały swój wolny czas poświęcał na pisanie i propagowanie dobrej prasy i książek. Działalność wydawniczą rozpoczął od publikowania żywotów świątobliwych młodzieńców, by swoim wychowankom dać konkretne żywe przykłady i wzory do naśladowania. Rozwinął także szeroką działalność misyjną, posyłając swoich duchowych synów i córki do Ameryki Południowej.

Ma duże zasługi na polu ascezy katolickiej, którą uwspółcześnił i uczynił dostępną dla szerszych warstw wiernych Kościoła. Promował uświęcenie się przez sumienne wypełnianie obowiązków stanu i doskonalenie się przez uświęconą pracę.

Będąc tak aktywny, potrafił jednocześnie znaleźć czas na modlitwę i głębokie życie wewnętrzne. Był obdarzony niezwykłymi przymiotami charyzmatycznymi: uzdrawiał chorych, miał dar bilokacji, rozmnażania orzechów czy kasztanów jadalnych, czytania w sumieniach ludzkich oraz dar przepowiadania przyszłości jednostek, swojego zgromadzenia, dziejów Italii i Kościoła. Mimo to pozostał skromnym i pokornym człowiekiem.

Zmarł 31 stycznia 1888r. Został beatyfikowany 2 czerwca 1929r., a kanonizowany 1 kwietnia 1934r., w Wielkanoc.

28 stycznia, wspomnienie św. Tomasza z Akwinu, kapłana i Doktora Kościoła

Tomasz urodził się na zamku Roccasecca niedaleko Akwinu (Włochy) w 1225 r. W wieku 5 lat został oddany na naukę do opactwa na Monte Cassino. Opuścił je z nieznanych przyczyn i udał się do Neapolu, gdzie studiował na uniwersytecie, tam również zapoznał się z niedawno założonym zakonem dominikanów, do którego wstąpił pomimo sprzeciwu rodziny w wieku około 20 lat.

Odbył studia w Rzymie oraz w Kolonii, gdzie przyjął święcenia kapłańskie, następnie wykładał teologię na paryskiej Sorbonie. Stworzył własną metodę, w której najpierw wysuwał trudności i argumenty przeciw danej prawdzie, a potem je kolejno zbijał i dawał pełny wykład.

Po siedmiu latach powrócił do Włoch, gdzie między innymi prowadził wykłady na dworze papieskim Urbana IV (1261-1265) oraz pełnił funkcję papieskiego kaznodziei (1267-1268). W latach 1269-1272 ponownie przebywał w Paryżu, a następnie wykładał na uniwersytecie w Neapolu (1272-1274). W tym mieście zorganizował teologiczne studium generalne dla zakonu dominikanów.

Zmarł w drodze na sobór w Lyonie w opactwie cystersów w Fossanuova 7 marca 1274r.

Św. Tomasz był kaznodzieją, poetą, wielkim myślicielem, człowiekiem niezwykłej wiedzy i wielkiej świętości. Kilkakrotnie odmawiał propozycji zostania biskupem. Stworzył zwarty system nauki filozoficznej i teologii katolickiej, zwany tomizmem, przez co wywarł głęboki wpływ na ukierunkowanie zachodniej myśli chrześcijańskiej. Szczególną czcią otaczał Chrystusa Zbawiciela, zwłaszcza na krzyżu i w tajemnicy Eucharystii, a Matkę Bożą kochał synowską miłością.

Został kanonizowany 18 lipca 1323r. Święty papież Pius V ogłosił go 11 kwietnia 1567 piątym doktorem Kościoła zachodniego.

26 stycznia, Wspomnienie św. Tymoteusza i Tytusa, biskupów

Tymoteusz i Tytus to obok św. Łukasza Ewangelisty dwaj najbliżsi i najbardziej zaufani uczniowie i współpracownicy św. Pawła Apostoła.

Tymoteusz pochodził z rodziny żydowsko-pogańskiej. Za zgodą ojca-poganina został wychowany w wierze mojżeszowej. Znał Pismo święte i często się w nim rozczytywał, wyróżniał się dobrymi obyczajami. Św. Paweł spotkał go w miasteczku Listra podczas swojej drugiej podróży misyjnej. Udzielił mu chrztu, a dla ułatwienia Tymoteuszowi pracy wśród rodaków poddał go obrzezaniu.

Św. Paweł często wysyłał go w trudnych i poufnych sprawach do poszczególnych gmin, które założył, m.in. do Koryntu, Filippi i Tesalonik. Wyznaczył go także na biskupa Efezu, ówczesnej metropolii Azji Mniejszej i stolicy rzymskiej prowincji. W czasie swoich podróży po Azji Mniejszej, Achai (Grecji) i do Jerozolimy św. Paweł zabierał go ze sobą do pomocy w posłudze apostolskiej. Tymoteusz dzielił także ze swoim mistrzem więzienie w Rzymie (Flp 2, 19-23).

W kanonie ksiąg Nowego Testamentu znajdują się dwa Listy do Tymoteusza (autorstwa św. Pawła). Tradycja głosi, że miał on ponieść śmierć męczeńską za czasów cesarza Trajana z rąk rozjuszonego tłumu pogańskiego, kiedy miał odwagę publicznie zaprotestować przeciwko krwawym igrzyskom. Natomiast Martyrologium Rzymskie podaje, że miał on występować przeciwko czci pogańskiej bogini Diany, która w Efezie miała swoje centralne sanktuarium. Możliwe, że obie przyczyny były powodem jego śmierci około 97r.

Do 1969r. św. Tymoteusz odbierał chwałę jako męczennik. Jednak od czasu ostatniej reformy liturgii czcimy go jako wyznawcę w przekonaniu, że ostatnie chwile życia Tymoteusz spędził nie jako męczennik, mimo że w latach swojego pasterzowania wiele musiał wycierpieć dla sprawy Chrystusa.

Tytus znany jest wyłącznie z listów św. Pawła. Pochodził z rodziny grecko-rzymskiej, zamieszkałej w okolicy Antiochii Syryjskiej. Tam spotkał Apostoła Narodów, który zabrał go do Jerozolimy i ochrzcił przed 49r. Tytus towarzyszył mu w podróżach i na soborze apostolskim w Jerozolimie.

Św. Paweł wysyłał go z delikatnymi misjami, m.in. do Koryntu. Nie pozwolił go obrzezać w przekonaniu, że jego praca apostolska będzie rozwijać się nie wśród Żydów, ale wśród pogan. W swoich Listach św. Paweł oddaje Tytusowi najwyższe pochwały. Jeden z listów z kanonu Nowego Testamentu skierował wyłącznie do niego.

Około 63r. św. Paweł ustanowił Tytusa biskupem gminy chrześcijańskiej na Krecie. Według podania miał on ponieść śmierć męczeńską mając 94 lata w mieście Gortyna na Krecie za panowania cesarza Domicjana (81-96). Od 1969r. Kościół zachodni (rzymski) oddaje mu cześć jako wyznawcy.

25 stycznia, Święto Nawrócenia św. Pawła Apostoła

A gdy upadł na ziemię, usłyszał głos, który mówił: „Szawle, Szawle, dlaczego Mnie prześladujesz?”. „Kto jesteś, Panie?” — powiedział. A On: „Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz. Wstań i wejdź do miasta, tam ci powiedzą, co masz czynić” (Dz 9, 4-6).

To spotkanie zmieniło życie Szawła, którego znamy jako św. Pawła z Tarsu, Apostoła Narodów.

Urodził się w żydowskiej rodzinie mocno przywiązanej do tradycji ok. 5-10r. w mieście Tars w Cylicji. Przybył do Jerozolimy, aby studiować Torę. Stał się zdecydowanym przeciwnikiem wyznawców Chrystusa, ponieważ uważał ich za odstępców od judaizmu, a sam gorliwie strzegł tradycji. Był świadkiem ukamienowania św. Szczepana oraz prześladował kościół jerozolimski.

Gdy spotkał Jezusa jechał do Damaszku, gdzie miał zamiar pojmać wszystkich chrześcijan i przyprowadzić ich do Jerozolimy. Po tym spotkaniu Szaweł uwierzył i przyjął chrzest. Zmienił także swoje imię na Paweł.

Odtąd pracował na rzecz Kościoła Chrystusowego, wypełniając swoje powołanie, jak to zapowiedział Jezus: „… wybrałem sobie tego człowieka za narzędzie. On zaniesie imię moje do pogan i królów, i do synów Izraela. I pokażę mu, jak wiele będzie musiał wycierpieć dla mego imienia” (Dz 9,15n).

Zginął śmiercią męczeńską przez ścięcie mieczem, w Rzymie, w 67r.

24 stycznia, Wspomnienie św. Franciszka Salezego, biskupa i Doktora Kościoła

Franciszek Salezy urodził się 21 sierpnia 1567r. w Alpach Wysokich pod Thorens. Pochodził z zamożnej rodziny, był najstarszy z licznego rodzeństwa. W domu otrzymał głęboko katolickie wychowanie. W Paryżu studiował klasykę, teologię i zagadnienia biblijne, nauczył się także języka hebrajskiego i greckiego. Następnie na uniwersytecie w Padwie odbył studia prawnicze, które uwieńczył doktoratem.

W 1591r. odbył pielgrzymkę do Loretto, gdzie złożył ślub dozgonnej czystości. Po powrocie do domu odrzucił propozycję ojca, który chciał, aby rozpoczął karierę urzędniczą oraz ożenił się. Zamiast tego udał się do swojego biskupa i poprosił o udzielenie mu święceń kapłańskich, które otrzymał w 1593r.

W 1594r. za zgodą biskupa udał się w charakterze misjonarza do okręgu Chablais, aby umocnić w wierze katolików i spróbować odzyskać dla Chrystusa tych, którzy przeszli na kalwinizm. Odwiedzał wioski i zagrody wieśniaków. Miał dar nawiązywania kontaktu z ludźmi prostymi i umiał ich przekonywać. Na murach i parkanach rozlepiał zwięzłe wyjaśnienia prawd wiary w formie ulotek. W kontaktach między ludźmi wyznawał zasadę, że „Więcej much się złapie na kroplę miodu niż na całą beczkę octu”. W ten sposób miał odzyskać dla Kościoła kilkadziesiąt tysięcy kalwinów.

W 1599r. został mianowany biskupem pomocniczym, a w 1602r. biskupem Genewy. Swoją posługę rozpoczął od wizytacji 450 parafii swojej diecezji: niestrudzenie przemawiał, spowiadał, udzielał sakramentów świętych, rozmawiał z księżmi i nawiązywał bezpośrednie kontakty z wiernymi. Wizytował także klasztory, zreformował kapitułę katedralną, popierał Bractwo Nauki Chrześcijańskiej. Swój wolny czas poświęcał nauczaniu.

Stworzył nowy ideał pobożności – wydobył z ukrycia życie duchowe, wewnętrzne, praktykowane w klasztorach, aby „wskazywało drogę tym, którzy żyją wśród świata”. We współpracy ze św. Joanną Franciszką de Chantal założył nową rodzinę zakonną sióstr Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (wizytek), a w Paryżu spotkał się ze św. Wincentym a Paulo.

Zmarł nagle 28 grudnia 1622r. w Lyonie. Został beatyfikowany w 1661r., a kanonizowany w 1665r. Papież Pius IX ogłosił go doktorem Kościoła (1877), a Pius XI patronem dziennikarzy i prasy katolickiej (1923).

21 stycznia, Wspomnienie św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy

Św. Agnieszka pochodziła ze starego rzymskiego rodu. Była piękną dziewczyną i o jej rękę rywalizowało wielu zalotników. Ponieważ złożyła ślub czystości, odrzuciła ich wszystkich, mówiąc, że wybrała Małżonka, którego nie potrafią zobaczyć oczy śmiertelnika.

Wtedy zalotnicy oskarżyli ją, że jest chrześcijanką i doprowadzili przed sędziego. Nie uległa ani łagodnym namowom, ani groźbom tortur. Została odesłana do domu publicznego, jednak opuściła go nietknięta, gdyż żaden mężczyzna nie odważył się do niej zbliżyć. Ponieważ zalotnicy znowu podburzyli sędziego, została rzucona w ogień, z którego wyszła nietknięta, a następnie ścięta prawdopodobnie na stadionie Domicjana około 305r. Miała wtedy 12 lat.

Jej kult był bardzo żywy w starożytności – była wtedy jedną z najbardziej popularnych świętych. W dniu jej święta, w rzymskiej bazylice św. Agnieszki, zgodnie ze starym zwyczajem, święci się dwa białe baranki, z których wełny siostry benedyktynki wyrabiają paliusze, które papież nakłada co roku 29 czerwca (w uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła) świeżo mianowanym metropolitom Kościoła katolickiego.

19 stycznia, Wspomnienie św. Józefa Sebastiana Pelczara, biskupa

Józef Sebastian Pelczar urodził się 17 stycznia 1842r. w Korczynie koło Krosna. Wzrastał w głęboko religijnej atmosferze.

W 1860r. wstąpił do seminarium duchownego w Przemyślu, a 17 lipca 1864r. przyjął święcenia kapłańskie. Następnie został skierowany na studia w Kolegium Polskim w Rzymie (1865r.), na których uzyskał doktoraty z teologii i prawa kanonicznego. Po powrocie do kraju w październiku 1869r. został wykładowcą teologii pastoralnej i prawa kościelnego w seminarium przemyskim, a w latach 1877-1899 był profesorem i rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Był znakomitym kaznodzieją, prowadził działalność kościelno-społeczną, odznaczał się gorliwością i szczególnym nabożeństwem do Najświętszego Sakramentu, do Serca Bożego i Najświętszej Maryi Panny. Podczas pobytu w Krakowie wstąpił do III Zakonu św. Franciszka. W trosce o najbardziej potrzebujących oraz o rozszerzenie Królestwa Serca Bożego w świecie w 1894r. założył w Krakowie Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (sercanek).

Natchnienie i moc do pracy apostolskiej czerpał z modlitwy. W sposób szczególny troszczył się o podniesienie poziomu wiedzy duchowieństwa i wiernych, a także o ubogich i chorych. Popierał bractwa i sodalicję mariańską. Przeprowadził reformę nauczania religii w szkołach podstawowych. W 1899r. został biskupem pomocniczym, a 17 grudnia 1900r. ordynariuszem diecezji przemyskiej. W 1902r. urządził bibliotekę i muzeum diecezjalne, założył Małe Seminarium i odnowił katedrę przemyską.

Zmarł w Przemyślu 28 marca 1924r. w opinii świętości. Został beatyfikowany 2 czerwca 1991r., a kanonizowany 18 maja 2003r.

17 stycznia, Wspomnienie św. Antoniego, opata

Jeśli chcesz być doskonały, idź, sprzedaj, co posiadasz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie” (Mt 19,21). Te słowa Ewangelii wg św. Mateusza przemieniły życie św. Antoniego.

Gdy je usłyszał miał ponad 20 lat (urodził się około 251r. w środkowym Egipcie), zajmował się prowadzeniem gospodarstwa oraz wychowaniem młodszej siostry. Jego rodzice, którzy byli ludźmi religijnymi i zamożnymi, od kilku lat nie żyli. Powyższe słowa spowodowały, że majątek, który odziedziczył rozdał ubogim, a siostrę oddał w opiekę szlachetnym paniom. Sam udał się na pustkowie w pobliżu rodzinnej wioski, gdzie oddawał się modlitwie, rozważaniu Pisma Świętego, surowym umartwieniom i postom. Aby zarobić na swoje utrzymanie pracował fizycznie. Około 275r. przeniósł się na Pustynię Libijską, a 10 lat później do ruin fortecy Pispir, na prawym brzegu Nilu.

Był ustawicznie kuszony przez szatana. Umacniały go wtedy nadprzyrodzone wizje. Miał także dar widzenia rzeczy przyszłych. Słynął ze świętości i mądrości. Nazywano go „miłym Bogu” i „nauczonym przez Boga”. Przykład jego życia spowodował, że znalazł licznych naśladowców, którzy chcieli żyć pod jego duchowym kierownictwem. Jednym z pierwszych jego uczniów był św. Hilarion. W sumie miał ich ok. 6000. Mieszkali oni w pustelniczych koloniach. Św. Antoni był ich nauczycielem, ojcem, przewodnikiem, wzorem do naśladowania.

Dokonywał wielu uzdrowień, szczególnie uwalniał opętanych z mocy złego ducha. Cieszył się wielkim poważaniem. Korespondował m.in. z cesarzem Konstantynem Wielkim i jego synami. Będąc dwukrotnie w Aleksandrii spotkał się z miejscowymi biskupami — św. Aleksandrem i św. Atanazym. Odwiedził także sławnego pustelnika Pawła z Teb. Opowiadał się przeciwko herezji Ariusza, który odmawiał bóstwa Jezusowi Chrystusowi.

Zmarł 17 stycznia 356r. w Górnej Tebaidzie. Kult św. Antoniego szybko rozprzestrzenił się na chrześcijańskim Wschodzie. Jego relikwie w 561r. zostały przeniesione do Aleksandrii, a w 635r. do Konstantynopola. W XII wieku krzyżowcy zabrali je do Francji. Od tego czasu kult św. Antoniego rozpowszechnił się także w Kościele zachodnim.

2 stycznia, wspomnienie św. Bazylego Wielkiego i św. Grzegorza z Nazjanzu, biskupów i doktorów Kościoła

Święci Bazyli Wielki i Grzegorz z Nazjanzu żyli w IV wieku Urodzili się na obszarze dzisiejszej Turcji – Bazyli w Cezarei Kapadockiej (obecnie Kayseri) w 329 r., a Grzegorz w 329 lub 330 r. w Arianzie, w pobliżu Nazjanzu w Kapadocji. Obaj pochodzili z bardzo religijnych rodzin – cała rodzina Bazylego (babka, rodzice, dwaj bracia oraz siostra) a także babka, brat i siostra Grzegorza zostali uznani za świętych. Ponadto ojciec Grzegorza był biskupem Nazjanzu. Święci spotkali się w Atenach, gdzie razem studiowali (352-358). Od tej pory zaczęła się ich wieloletnia przyjaźń.

Św. Bazyli w latach 357-359 odbył wielką podróż po ośrodkach życia pustelniczego i mniszego na Wschodzie. Odwiedził Egipt, Palestynę, Syrię i Mezopotamię. Po powrocie rozdał swoją majętność ubogim i założył pustelnię w Neocezarei (obecnie Niksar w Turcji). Postanowił poświęcić się życiu zakonnemu. W 364r. przyjął święcenia kapłańskie, a w 370r. został wybrany na arcybiskupa Cezarei Kapadockiej. Pełniąc tę posługę wytrwale bronił wiernych przed herezją ariańską oraz prowadził szeroką działalność dobroczynną, budując na przedmieściach Cezarei kompleks budynków na potrzeby biednych i podróżujących (tzw. Bazyliada).

W swoim dziele „Asceticon” przedstawił zasady, które stały się podstawą dla życia zakonnego na Wschodzie, a dzięki wpływowi jaki wywarł na św. Benedykta z Nursji, także na Zachodzie chrześcijaństwa. Jego ideałem była braterska wspólnota, która poświęca się ascezie, medytacji oraz służy Kościołowi poprzez naukę wiary, działalność duszpasterską i charytatywną. Jest także twórcą liturgii wschodniej (tzw. bizantyńskiej). Zmarł 1 stycznia 379r.

Św. Grzegorz przyjął święcenia kapłańskie ok. 361 r. Odtąd pomagał ojcu w duszpasterstwie i zarządzaniu diecezją. Pragnął żyć jak pustelnik, dlatego na krótko przyłączył się do św. Grzegorza. Opuścił go, gdyż posłuszny woli ojca powrócił do pracy w diecezji. Za namową św. Bazylego przyjął biskupstwo w Sasinie, a po wkroczeniu cesarza Teodozego I Wielkiego do Konstantynopola został powołany na biskupa tego miasta i stał się pierwszym patriarchą Konstantynopola. Wkrótce jednak zrzekł się tej godności i udał się do Karbala Arianzos, gdzie oddał się wyłącznie kontemplacji i pracy pisarskiej (382).

Był wielkim teologiem, humanistą i poetą. Pozostawił po sobie bogatą spuściznę literacką, m.in. 45 kazań oraz 507 utworów poetyckich, w których opisuje tajemnice wiary, swoje osobiste przeżycia, uniesienia mistyczne i wydarzenia współczesne. Zmarł w rodzinnym Arianzie w roku 389 lub 390.

Św. Bazyli i św. Grzegorz razem z Grzegorzem z Nyssy ustalili treść dogmatu o Trójcy Świętej: jedna natura, trzy hipostazy — jeden Bóg w trzech Osobach.

27 grudnia, Święto św. Jana Apostoła i Ewangelisty.

Św. Jan Apostoł i Ewangelista, uczeń którego Jezus miłował, był młodszym synem Zebedeusza i bratem św. Jakub Starszego. Razem z ojcem i bratem pracował jako rybak.

Był uczniem św. Jana Chrzciciela. Gdy usłyszał jak mówi on, że Jezus jest „Barankiem Bożym”, poszedł za Nim. Był świadkiem cudu w Kanie Galilejskiej, Przemienienia na Górze Tabor oraz wskrzeszenia córki Jaira. Chrystus nadał mu i jego bratu przydomek „Synowie gromu”.

Razem ze św. Piotrem przygotowywał Ostatnią Wieczerzę, jaką Apostołowie spożyli ze swoim Mistrzem, podczas której Jan spoczywał na piersi Zbawiciela. Był obecny podczas konania Jezusa w Ogrodzie Oliwnym i Jego aresztowania. Następnie on i św. Piotr udali się za nim do pałacu arcykapłana. Jako jedyny z apostołów stał pod krzyżem i to jemu Jezus powierzył swoją Matkę, a Jej Jana jako przybranego syna.

Na wieść, że zabrano ciało Jezusa razem ze św. Piotrem pobiegł do grobu, gdzie ujrzał i uwierzył w Jego zmartwychwstanie (J 20,8). Po zesłaniu Ducha Świętego pozostał w Jerozolimie i posługiwał rodzącemu się kościołowi. Do czasu Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny głosił Ewangelię w Ziemi Świętej albo w jej pobliżu. Po wybuchu powstania żydowskiego schronił się prawdopodobnie w Zajordanii, w której przebywał do jego zakończenia (70r.). Stamtąd udał się do Efezu w Azji Mniejszej, gdzie napisał Ewangelię i trzy listy apostolskie.

Kierował gminami chrześcijańskimi w miastach Efez, Smyrna, Pergamon, Tiatyra, Sardes, Filadelfia i Laodycea. W 95r. cesarz Domicjan (81-96) zesłał go na wyspę Patmos. Podczas wygnania miał objawienia, które opisał w Apokalipsie św. Jana. Uwolnił go cesarz Nerwa (96-98), po czym Jan powrócił do Efezu, gdzie zmarł niebawem w wieku prawie stu lat. Było to około 98r.; Jan zmarł jako ostatni z Apostołów i jako jedyny spośród nich śmiercią naturalną.

W swojej Ewangelii cytuje słowa Jezusa, które powiedział do św. Piotra zapowiadające odmienny los św. Jana: „Jeżeli chcę, aby pozostał, aż przyjdę, to cóż tobie do tego? Ty pójdź za Mną!” (J 21,22).

26 grudnia, Święto św. Szczepana, diakona i pierwszego męczennika

Św. Szczepan jest uznany za pierwszą osobę, która świadomie ofiarowała swoje życie za Chrystusa.

O jego życiu wiemy niewiele. Pojawia się w Dziejach Apostolskich jako jeden z 7 mężów wybranych przez członków kościoła jerozolimskiego do codziennego rozdawania jałmużny (tradycja określa go mianem diakona ustanowionego do posługi ubogim). Św. Łukasz ponadto podaje, że był on „pełen łaski i mocy, działał cuda i znaki wielkie wśród ludu” (Dz 6,8).

Niektórzy członkowie synagogi, którzy przystąpili do rozprawy ze Szczepanem i nie mogli mu sprostać, fałszywie oskarżyli go przez Sanhedrynem, że występuje przeciwko Świątyni i Prawu Mojżeszowemu. W odpowiedzi wygłosił on mowę obrończą, w której ukazał dzieje Izraela z perspektywy chrześcijańskiej, konkludując, że naród ten stale lekceważył wolę Boga. Ponadto Szczepan publicznie wyznał Chrystusa.

Został za to ukamienowany, a w kościele jerozolimskim wybuchło wielkie prześladowanie. Jak podaje św. Łukasz świadkiem śmierci św. Szczepana był młodzieniec Szaweł, czyli św. Paweł z Tarsu, który pilnował szat oprawców. Kult męczennika rozpoczął się od razu. W V w. w miejscu, gdzie według podania św. Szczepan miał być ukamienowany biskup Jerozolimy wystawił murowaną bazylikę.

14 grudnia, wspomnienie św. Jana od Krzyża, prezbitera i doktora Kościoła

obraz
Święty Jan od Krzyża

Jan de Yepes urodził się w 1542 r. w Hiszpanii. Był najmłodszym z trójki dzieci. Rodzina była bardzo uboga, dlatego niedługo po śmierci ojca matka oddała Jana do przytułku.

Wpierw pracował w szpitalu, następnie próbował różnych zajęć: tkactwa, krawiectwa, snycerstwa, malarstwa, pracował jako zakrystian oraz pielęgniarz. Uzbierane pieniądze przeznaczał na naukę w kolegium jezuickim w Medinie (1559-1563). W 1563 r. wstąpił do karmelitów i obrał imię Jan od świętego Macieja.

Gdy składał śluby zakonne, w klasztorze panowało wielkie rozluźnienie. Pod wpływem spotkania ze św. Teresą z Avila postanowił powrócić do surowego życia zakonnego. W 1568 r. Jan wraz z dwoma kolegami złożył ślub zachowania pierwotnej reguły i przyjął imię Jan od Krzyża. Niedługo potem został wybrany mistrzem nowicjatu, a następnie rektorem pierwszego klasztoru karmelitów, który przyjął reformę.

Jego postępowanie zwróciło uwagę przełożonych, którzy obawiali się, że doprowadzi ono do rozkładu zakonu. Ponieważ nie reagował on na napomnienia i nakazy został aresztowany i wywieziony do więzienia klasztornego w Toledo. W czasie dziewięciomiesięcznego pobytu doświadczał tam pozornego opuszczenia przez Boga (pociechy mistyczne).

W 1578 r. uciekł z więzienia i powrócił do swojego klasztoru. W dalszym ciągu pracował na rzecz reformy karmelitów, co zaczęło przynosić owoce. Ofiary jakie ponosił stały się świadectwem dla wielu, którzy przekonali się do reformy. Mnożyły się nowe fundacje, powstawały nowe prowincje.

W związku z tym papież Sykstus V zezwolił na wybór osobnego wikariusza generalnego dla prowincji zreformowanych. Generał zakonu miał pozostać w dalszym ciągu wspólny, ponieważ papież miał nadzieję, że cały zakon przyjmie reformę. Niestety stronnictwo złagodzonej reguły ponownie zdobyło przewagę, a św. Jan został usunięty ze wszystkich urzędów. Zmarł w zupełnym osamotnieniu 14 grudnia 1591 r. w klasztorze w Ubedzie.

Św. Jan od Krzyża jest najbardziej znany ze swoich pism: Noc ciemna, Pieśń duchowa, Droga na Górę Karmel i Żywy Płomień.

Został beatyfikowany w 1591 r., a kanonizowany w 1726. W 1926 r. papież ogłosił go doktorem Kościoła.