Archiwa tagu: XIII wiek

19 listopada, wspomnienie bł. Salomei, dziewicy

Bl_Salomea
Witraż autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, przedstawiający błogosławioną Salomeę

Błogosławiona Salomea urodziła się na przełomie 1211 i 1212 roku.

Należała do polskiej dynastii Piastów – jej ojcem był książę małopolski Leszek Biały, a matką ruska księżniczka Grzymisława z Rurykowiczów.

Była żoną Kolomana (brata św. Elżbiety Węgierskiej), syna króla węgierskiego Andrzeja II, jednak za zgodą męża podczas ślubu przyrzekła zachowanie dziewictwa.

W latach 1219-1221 razem z Kolomanem zasiadała na tronie w Haliczu. Po jego śmierci w 1241 r. wróciła do Polski na dwór swojego brata, księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego. W 1245 r. wstąpiła do klasztoru klarysek w Zawichoście koło Sandomierza. Ponieważ klasztor był bardzo narażony na niebezpieczeństwo ze strony najazdów litewskich, ruskich oraz tatarskich, klaryski zostały w 1260 r. przeniesione do nowo ufundowanego przez Bolesława Wstydliwego klasztoru pod Krakowem, opodal miejscowości Skała. Tam Salomea spędziła resztę swojego życia.

Mimo, że nigdy nie była ksienią klarysek, jej troską było zabezpieczenie siostrom utrzymania: wyposażyła kościół klasztorny w kosztowne paramenty i naczynia liturgiczne, a klasztor w odpowiednie książki. Założyła przy klasztorze miasto na prawie niemieckim. W testamencie wszystko, co jeszcze miała, przekazała klasztorowi na utrzymanie mniszek.

Zmarła w opinii świętości 17 listopada 1268 r., beatyfikowana została 17 maja 1672 r.

17 listopada, Wspomnienie św. Elżbiety Węgierskiej, zakonnicy

Św. Elżbieta Węgierska (Elżbieta z Turyngii) urodziła się w 1207r. Jej rodzicami byli Andrzej II, król Węgier i Gertruda von Andechs-Meranien, siostra św. Jadwigi śląskiej.

Gdy miała 4 lata została zaręczona z Ludwikiem, synem księcia Turyngii i zamieszkała na tamtejszym dworze. Wyszła za niego, mając 14 lat (w 1221 r.). Uroczystość zaślubin nie była wystawna, a część pieniędzy przeznaczonych na przyjęcie weselne rozdano ubogim.

Elżbieta stała się przedmiotem cichych uwag, ponieważ jej zachowanie odbiegało od stylu przyjętego na dworze. W swojej głębokiej wrażliwości widziała sprzeczności między wyznawaną wiarą i praktyką chrześcijańską. Nie znosiła kompromisów. Nie dotykała dóbr zdobytych w sposób bezprawny i zabiegała o to, by osoby, które doznały przemocy, otrzymały zadośćuczynienie.

Przykładnie praktykowała miłosierdzie: dawała jeść i pić pukającym do jej drzwi, odziewała ich, spłacała długi, opiekowała się chorymi i grzebała zmarłych. Często wychodziła z zamku ze swoimi sługami, by odwiedzić domy ubogich i zanieść im chleb, mięso, mąkę i inne produkty spożywcze. Sama wręczała im żywność i uważnie sprawdzała stan odzieży i posłań. Mąż doceniał jej działalność i bronił jej wielkoduszności w stosunku do ubogich i jej praktyk religijnych.

Kierownikiem duchowym Elżbiety był franciszkanin brat Rüdiger, który opowiedział jej historię nawrócenia św. Franciszka z Asyżu. Od tej pory jeszcze mocniej utwierdziła się w swojej drodze życia chrześcijańskiego i bardziej zdecydowanie naśladowała Chrystusa, ubogiego i ukrzyżowanego, obecnego w ubogich. Nigdy nie zaniedbywała swoich dzieł miłosierdzia. Wspierała także franciszkanów w budowie klasztoru w Halberstadt, którego przełożonym został brat Rüdiger.

We wrześniu 1227r. zmarł jej mąż Ludwik. Po jego śmierci władzę w księstwie wbrew prawu zagarnął jej szwagier, a Elżbieta z trojgiem dzieci została wypędzona. Swoje dzieci powierzyła opiece przyjaciół męża, a sama w towarzystwie dwóch służących wędrując od miejscowości do miejscowości, pracowała, gdzie mogła, opiekowała się chorymi, przędła i szyła. Swój los znosiła z wielką wiarą, cierpliwością i oddaniem Bogu.

W tym czasie krewni, którzy pozostali jej wierni i uważali rządy szwagra za bezprawne, doprowadzili do jej rehabilitacji. Dzięki temu Elżbieta na początku 1228r. mogła otrzymać odpowiedni dochód, który pozwolił jej zamieszkać w należącym do rodziny zamku w Marburgu.

W 1228r. złożyła ślub wyrzeczenia się świata i przyjęła jako jedna z pierwszych habit tercjarki św. Franciszka. Wkrótce potem zbudowała w Marburgu szpital, w którym usługiwała chorym i czuwała przy konających. Brała zawsze na siebie najniższe posługi i najbardziej nieprzyjemne prace.

Zmarła 17 listopada 1231r. Świadectwa o jej świętości były tak liczne i tak przekonujące, że zaledwie cztery lata później została kanonizowana przez papieża Grzegorza IX.

16 października, wspomnienie św. Jadwigi Śląskiej

św. Jadwiga

Święta Jadwiga urodziła się między 1174 a 1180 rokiem w Bawarii. Była córką Bertolda VI, hrabiego Andechs. Jedna z jej sióstr została królową Węgier (jej córką była św. Elżbieta Węgierska), a druga królową Francji.

W wieku 12 lat wyszła za mąż za Henryka Brodatego, księcia śląskiego z dynastii Piastów, z którym miała siedmioro dzieci. Oboje z Henrykiem byli ludźmi bardzo religijnymi i prowadzili pobożne życie. Po ok. 20 latach małżeństwa (w roku 1209) razem w mężem złożyła śluby czystości.

Święta Jadwiga ufundowała wiele obiektów sakralnych, w tym klasztor cysterek w Trzebnicy oraz wyposażyła wiele kościołów w szaty liturgiczne. Prowadziła także działalność dobroczynną, m.in. zorganizowała szpitalik dworski, osobiście odwiedzała chorych i wspierała hojnie ubogich.

Po śmierci męża (1238) zamieszkała w klasztorze cysterek w Trzebnicy, gdzie w 1238 złożyła śluby zakonne. Zasłynęła z pobożności i czynów miłosierdzia. Zmarła 14 października 1243. Została kanonizowana 26 marca 1267.

9 października, wspomnienie bł. Wincentego Kadłubka, biskupa

Biskup, uczony, pierwszy polski historyk dziejów ojczystych. Urodził się w Karwowie pod Opatowem pomiędzy 1155, a 1160r. Pochodził z rycerskiego rodu związanego z dworem księcia Kazimierza Sprawiedliwego. Uczęszczał do szkoły katedralnej w Krakowie, a następnie odbył studia w Paryżu i Bolonii. Zapewne zaraz po powrocie do Polski otrzymał święcenia kapłańskie. W 1207r. został wybrany biskupem krakowskim. Pełniąc tę funkcje szerzył kult św. Floriana i św. Stanisława Biskupa oraz wspierał szczególnie zakony bożogrobowców i cystersów. Cześć do Najświętszego Sakramentu miał podkreślić przez wprowadzenie tzw. lampy wiecznej przed tabernakulum. Uczestniczył w Soborze Laterańskim IV (1215) i wprowadzał w życie jego reformy.

Po dziesięciu latach pasterzowania diecezji krakowskiej, za pozwoleniem papieża Honoriusza III w 1218 r., zrzekł się urzędu. Postanowił wstąpić do klasztoru cystersów w Jędrzejowie, gdzie jako zwyczajny mnich przeżył ostatnie 5 lat swego życia. Jest autorem Kroniki polskiej (Chronica Polonorum), w której zebrał wszystkie podania i mity o początkach Polski. Mimo, że dużo jest w niej poetyckiej fantazji, są także ważne ziarna naszej tradycji. Z powodu śmierci przerwał Kronikę w najciekawszym miejscu, tj. w 1202r., kiedy zaczął pisać dzieje, których sam był świadkiem.

Zmarł w Jędrzejowie 8 marca 1223r. i został pochowany w prezbiterium klasztornego kościoła. Od XVII w. kult bł. Wincentego stał się bardzo żywy. W 1764r. papież Klemens XIII podpisał dekret o jego beatyfikacji. W następnym roku w Jędrzejowie odbyły się wielkie uroczystości beatyfikacyjne.

W ikonografii bł. Wincenty przedstawiany jest w stroju biskupim. Jego atrybutami są pastorał oraz infuła u stóp.

13 czerwca, Wspomnienie św. Antoniego z Padwy, kapłana i Doktora Kościoła

Ferdynand Bulonne urodził się ok. 1195r. w rodzinie szlacheckiej w Lizbonie.

W wieku 15 lat wstąpił do zakonu augustianów. Z zainteresowaniem i zaangażowaniem oddawał się studiowaniu Biblii oraz ojców Kościoła. Silne wrażenie wywarło na nim wystawienie relikwii pierwszych pięciu misjonarzy franciszkańskich, męczenników z Maroka, co miało miejsce w 1220r. w Coimbrze. Zapragnął pójść w ich ślady, dlatego opuścił augustianów i wstąpił do franciszkanów, gdzie przyjął imię Antoni.

Jeszcze w tym samym roku został wysłany na misje do Maroka, skąd z powodu choroby zmuszony był wracać do kraju. Zamiast do Portugalii, na skutek niesprzyjających warunków atmosferycznych, wylądował na Sycylii. W 1221r. uczestniczył w kapitule generalnej franciszkanów w Asyżu, gdzie spotkał się ze św. Franciszkiem.

Po kapitule prowincjał Gracjan posłał go do pustelni w Montepaolo, w pobliżu Forli. Tam poproszono go o wygłoszenie kazania podczas święceń kapłańskich w Forli. Antoni przemówił prosto, zrozumiale, prostym językiem łacińskim i zachwycił wszystkich słuchaczy.

Niedługo potem otrzymał misję kaznodziejską od władz kościelnych. Od tej pory został wędrownym kaznodzieją. Przemierzał wioski i miasta we Włoszech i Francji, a jego działalność apostolska była tak intensywna i skuteczna, że powróciło do Kościoła wiele osób, które od niego przedtem się oddaliły. Obecnie jest uznawany za najwybitniejszego kaznodzieję XIII w.

Pracę kaznodziei potrafił łączyć z pełnieniem innych ważnych obowiązków w zakonie. Pod koniec 1223r. otrzymał od św. Franciszka nominację na profesora teologii. Został pierwszym nauczycielem teologii franciszkańskiej w zakonie i stworzył jej podstawy.

W latach 1224-1227 był kustoszem we Francji, a następnie prowincjałem w północnych Włoszech (1227-1230). W latach 1227-1229 napisał zbiór kazań niedzielnych, a później kazania o świętych, przeznaczone dla kaznodziejów oraz wykładowców studiów teologicznych zakonu franciszkańskiego. W 1230r. po zrzeczeniu się urzędu prowincjała, otrzymał od generała zakonu Jana Parentiego uprawnienia do głoszenia Słowa Bożego w całym zakonie.

Ze względu na swój stan zdrowia nie odbywał już podróży apostolskich i ograniczał się do głoszenia kazań na terenie Padwy. W 1231r. jako pierwszy kaznodzieja w historii przygotowywał tam wiernych do Świąt Wielkanocnych przez codzienne kazania wielkopostne i związane z nimi słuchanie spowiedzi. W kazaniach tych brały udział rzesze wiernych, sięgające podobno do 30 tys. osób.

Schorowany, zmarł 14 czerwca 1231r. Od dnia pogrzebu jego grób stał się miejscem licznych pielgrzymek, ponieważ dokonywały się tam liczne cuda. Św. Antoni został kanonizowany niespełna rok po śmierci 30 maja 1232r. Natomiast 16 stycznia 1948r. papież ustanowił go Doktorem Kościoła, nazywając go Doktorem Ewangelicznym.

28 stycznia, wspomnienie św. Tomasza z Akwinu, kapłana i Doktora Kościoła

Tomasz urodził się na zamku Roccasecca niedaleko Akwinu (Włochy) w 1225 r. W wieku 5 lat został oddany na naukę do opactwa na Monte Cassino. Opuścił je z nieznanych przyczyn i udał się do Neapolu, gdzie studiował na uniwersytecie, tam również zapoznał się z niedawno założonym zakonem dominikanów, do którego wstąpił pomimo sprzeciwu rodziny w wieku około 20 lat.

Odbył studia w Rzymie oraz w Kolonii, gdzie przyjął święcenia kapłańskie, następnie wykładał teologię na paryskiej Sorbonie. Stworzył własną metodę, w której najpierw wysuwał trudności i argumenty przeciw danej prawdzie, a potem je kolejno zbijał i dawał pełny wykład.

Po siedmiu latach powrócił do Włoch, gdzie między innymi prowadził wykłady na dworze papieskim Urbana IV (1261-1265) oraz pełnił funkcję papieskiego kaznodziei (1267-1268). W latach 1269-1272 ponownie przebywał w Paryżu, a następnie wykładał na uniwersytecie w Neapolu (1272-1274). W tym mieście zorganizował teologiczne studium generalne dla zakonu dominikanów.

Zmarł w drodze na sobór w Lyonie w opactwie cystersów w Fossanuova 7 marca 1274r.

Św. Tomasz był kaznodzieją, poetą, wielkim myślicielem, człowiekiem niezwykłej wiedzy i wielkiej świętości. Kilkakrotnie odmawiał propozycji zostania biskupem. Stworzył zwarty system nauki filozoficznej i teologii katolickiej, zwany tomizmem, przez co wywarł głęboki wpływ na ukierunkowanie zachodniej myśli chrześcijańskiej. Szczególną czcią otaczał Chrystusa Zbawiciela, zwłaszcza na krzyżu i w tajemnicy Eucharystii, a Matkę Bożą kochał synowską miłością.

Został kanonizowany 18 lipca 1323r. Święty papież Pius V ogłosił go 11 kwietnia 1567 piątym doktorem Kościoła zachodniego.

Czytania — XIII Niedziela Zwykła — 28.06.2015

I. Czytanie z Księgi Mądrości (Mdr 1,13-15;2,23-24).
Psalm Responsoryjny (Ps 30,2 i 4.5-6.11 i 12a i 13b);
Refren: Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś.
II. czytanie z Drugiego Listu świętego Pawła Apostoła do Koryntian (2 Kor 8,7.9.13-15).

Słowa Ewangelii według św. Marka (Mk 5,21-24.35b-43)
Uzdrowienie córki Jaira

Gdy Jezus przeprawił się z powrotem łodzią na drugi brzeg, zebrał się wielki tłum wokół Niego, a On był jeszcze nad jeziorem. Wtedy przyszedł jeden z przełożonych synagogi, imieniem Jair. Gdy Go ujrzał, upadł Mu do nóg i prosił usilnie: „Moja córeczka dogorywa, przyjdź i połóż na nią ręce, aby ocalała i żyła”. Poszedł więc z nim, a wielki tłum szedł za Nim. Przyszli ludzie do przełożonego synagogi i donieśli: „Twoja córka umarła, czemu jeszcze trudzisz Nauczyciela?” Lecz Jezus słysząc, co mówiono, rzekł przełożonemu synagogi: „Nie bój się, tylko wierz”. I nie pozwolił nikomu iść z sobą z wyjątkiem Piotra, Jakuba i Jana, brata Jakubowego. Tak przyszli do domu przełożonego synagogi. Wobec zamieszania, płaczu i głośnego zawodzenia wszedł i rzekł do nich: „Czemu robicie zgiełk i płaczecie? Dziecko nie umarło, tylko śpi”. I wyśmiewali Go. Lecz On odsunął wszystkich, wziął z sobą tylko ojca, matkę dziecka oraz tych, którzy z Nim byli, i wszedł tam, gdzie dziecko leżało. Ująwszy dziewczynkę za rękę, rzekł do niej: „Talitha kum”, to znaczy: „Dziewczynko, mówię ci, wstań”. Dziewczynka natychmiast wstała i chodziła, miała bowiem dwanaście lat. I osłupieli wprost ze zdumienia. Przykazał im też z naciskiem, żeby nikt o tym nie wiedział, i polecił, aby jej dano jeść.

Kapłan: Oto Słowo Pańskie.
Wszyscy: Chwała Tobie, Chryste.